Czy Twój ojciec to Twój ojciec?

Marta Dehnel
Odpowiedź na tytułowe pytanie powinna być prosta – matka dziecka w 99% przypadków doskonale wie kto jest ojcem jej dziecka. Nie zawsze jednak z wiedzą matki zgadza się wiedza urzędników. Urzędnik musi trzymać się litery prawa, a przepisy wyraźnie mówią, że jeżeli dziecko pochodzi ze związku małżeńskiego lub urodziło się do 300 dni od unieważnienia małżeństwa lub rozwodu, jego ojcem jest mąż matki. Tak też zostaje zapisane w akcie urodzenia dziecka.

A więc jego ojciec wcale nie musi być ojcem!

Ok, wszystko fajnie, ale co z tym zrobić? Jak sprawić, by ojcem dziecka nie tylko w sensie biologicznym, ale także formalnym stał się ten właściwy człowiek?

Należy zacząć od złożenia pozwu o zaprzeczenie ojcostwa. Poniżej mini poradnik 🙂

Kto może złożyć pozew o zaprzeczenie ojcostwa?

  • matka dziecka ( pozew jest wówczas kierowany przeciwko wskazanemu przez prawo ojcu oraz przeciwko dziecku)

  • ojciec dziecka (ten wpisany do aktu urodzenia dziecka „z automatu”) – pozew jest kierowany przeciwko matce dziecka i dziecku, a jeżeli matka nie żyje tylko przeciwko dziecku,

  • dziecko po ukończeniu 18 lat – pozew jest kierowany przeciwko ojcu i matce, a jeżeli ojciec nie żyje przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy,

  • prokurator

Kiedy nie można wnieść pozwu o zaprzeczenie ojcostwa?

  • gdy dziecko jest już pełnoletnie,

  • gdy dziecko zmarło,

  • gdy mąż matki wyraził zgodę na zabieg in vitro, w wyniku którego dziecko przyszło na świat.

Termin na złożenie pozwu o zaprzeczenie ojcostwa

  • dla matki: 6 miesięcy od dnia urodzenia się dziecka,

  • dla ojca: 6 miesięcy od dnia kiedy dowiedział się o narodzinach dziecka, ale nie później niż przed ukończeniem przez dziecko 18 lat,

  • dla dziecka: 3 lata od uzyskania pełnoletności,

  • prokurator: nie ma ograniczenia terminem.

Uwaga – wydłużenie terminów w przypadku choroby psychicznej lub zaburzeń psychicznych ojca

Jeżeli ojciec został całkowicie ubezwłasnowolniony z powodu choroby psychicznej lub innego rodzaju zaburzeń psychicznych, na które zapadł w ciągu terminu do złożenia pozwu o zaprzeczenie ojcostwa, pozew ten może złożyć jego przedstawiciel ustawowy (np. jego matka lub ojciec). Termin złożenia pozwu wynosi wtedy 6 miesięcy od dnia ustanowienia przedstawiciela ustawowego, a jeżeli przedstawiciel dowiedział się o urodzeniu się dziecka później – 6 miesięcy od dnia, w którym się o tym dowiedział.

Jeżeli przedstawiciel ustawowy ojca całkowicie ubezwłasnowolnionego nie złożył takiego pozwu, ojciec może sam złożyć pozew po uchyleniu ubezwłasnowolnienia. Termin wynosi wówczas 6 miesięcy od dnia uchylenia ubezwłasnowolnienia.

Jeżeli ojciec zapadł na chorobę psychiczną lub innego rodzaju zaburzenia psychiczne w ciągu terminu do złożenia pozwu o zaprzeczenie ojcostwa i mimo istnienia podstaw do ubezwłasnowolnienia całkowitego nie został ubezwłasnowolniony, może on złożyć pozew w ciągu 6 miesięcy od ustania choroby lub zaburzeń, a jeżeli dowiedział się o urodzeniu się dziecka dopiero później – w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym się o tym dowiedział.

Gdzie złożyć pozew o zaprzeczenie ojcostwa?

Pozew o zaprzeczenie ojcostwa składa się do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania pozwanego (do wydziału rodzinnego).

Uwaga! W sytuacji, w której jest więcej niż jeden pozwany i osoby te mają różne miejsca zamieszkania, pozew o zaprzeczenie składa się w sądzie wybranym przez powoda – a więc w przypadku składania pozwu o zaprzeczenie ojcostwa przez matkę dziecka będzie to sąd albo właściwy dla miejsca zamieszkania dziecka, albo dla miejsca zamieszkania domniemanego ojca.

Opłata od pozwu o zaprzeczenie ojcostwa

Opłata ta jest stała i wynosi 200 zł.

Udział prokuratora

Niezależnie od tego, kto wnosi pozew o zaprzeczenie ojcostwa, w sprawie zawsze bierze udział prokurator. Sąd obligatoryjnie zawiadamia go o terminie rozprawy, a także przesyła mu pozew o zaprzeczenie ojcostwa.

Żądanie pozwu

– W pozwie o zaprzeczenie ojcostwa żąda się stwierdzenia przez sąd, że ojcem dziecka nie jest mężczyzna wpisany w jego akcie urodzenia.

– Gdy pozew wnosi ojciec dziecka, może on także żądać, by dziecko nie posługiwało się jego nazwiskiem.

– Powód (strona wnosząca pozew) może także żądać zasądzenia na jego rzecz kosztów procesu przez pozwanego.

Uzasadnienie

W uzasadnieniu pozwu trzeba wskazać wszystkie okoliczności, które potwierdzają, że ojciec wpisany „z automatu” do aktu urodzenia dziecka nie jest jego ojcem. Będą to m.in.:

  • bezpłodność mężczyzny,

  • wyjazd za granicę,

  • pobyt w szpitalu,

  • brak wspólnego zamieszkiwania przez matkę i ojca dziecka.

Wzór pozwu o zaprzeczenie ojcostwa znajdziesz tutaj

 

Podstawa prawna: art. 62 -70 ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. nr 9 poz. 59)

 

Prawa do zdjęcia należą do: Marta Dehnel