Dziedziczenie przez dziecko w miejsce rodzica

the-house-1483900-640x480Są rodzice, którzy tuż po narodzinach dziecka zakładają dla niego lokatę w banku, by przyszłość ich pociechy była wolna od trosk. Są tacy, którzy jeszcze niepełnoletniemu dziecku kupują mieszkanie, by to dziecko miało jak najlepszy start w samodzielne życie. Zdarza się także, że rodzic otrzymuje spadek i postanawia przekazać go swoim dzieciom.

Tylko…czy tak się da? Czy faktycznie można przenieść swoje prawo do spadku na dzieci?

Prawa do spadku nie można przenieść, ale… można spadek odrzucić, co może prowadzić do tego, że w miejsce rodzica do spadku zostaną powołane jego dzieci.

Czy dziecko może dziedziczyć w miejsce rodzica? Jeżeli tak, to jaki udział w spadku mu przypadnie?

Wszystko tak naprawdę zależy od tego, czy zmarły (spadkodawca) zostawił testament, czy też nie i w jaki sposób uregulował w tym dokumencie ewentualne odrzucenie spadku przez powołanego spadkobiercę.

I tutaj czas na historyjkę.

Na przedmieściach jednego z dużych miast Róża i Teofil w latach 70 – tych kupili działkę i wybudowali na niej dom. Na świat przyszły ich dzieci – Anna i Krzysztof. W roku 1995 Anna wyszła za mąż, a kilka lat później urodziła 2 dzieci – Zosię i Kacpra. Krzysztof wstąpił do zakonu. W grudniu 2015 roku Róża zmarła.

Kto będzie po niej dziedziczyć? Może zdarzyć się kilka wariantów dziedziczenia.

1. Róża nie zostawiła testamentu, więc jej do dziedziczenia zostaną powołani na mocy prawa jej mąż Teofil i dzieci – Anna i Krzysztof. Każde z nich będzie miało prawo do otrzymania 1/3 majątku Róży.

Anna postanawia, że odrzuci spadek, tak, by w jej miejsce do dziedziczenia zostały powołane jej dzieci. I ma prawo tak zrobić.

Odrzucenie spadku powoduje bowiem taką sytuację, jakby Anna nie dożyła otwarcia spadku po Róży. A w takiej sytuacji w miejsce rodzica do dziedziczenia zostają powołane dzieci.

Uwaga! Termin na odrzucenie spadku wynosi 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o otwarciu spadku (czyli o śmierci spadkodawcy). Więcej informacji poniżej 🙂

2. Róża zostawiła testament, zapisała w nim cały swój majątek (czyli połowę działki i połowę domu) Annie. Anna chciałaby, aby ten majątek przypadł jej dzieciom, ale w testamencie Róży jest zapisane, że jeżeli Anna nie przyjmie spadku, całość jej majątku będzie należeć do Krzysztofa.

Jeżeli więc Anna odrzuci spadek, jej dzieci także nie będą dziedziczyć po babci. Anna może natomiast przyjąć spadek, a następnie poprzez zawarcie umowy darowizny (przed notariuszem) przekazać odziedziczony majątek swoim dzieciom.

3. Róża zostawiła testament, połowę majątku zapisała Annie, a połowę Krzysztofowi. Jeżeli Anna odrzuci spadek, jedynym spadkobiercą Róży będzie Krzysztof. I znów dzieci Anny nie będą dziedziczyć po babci.

4. Róża zostawiła testament, zapisała swój cały majątek Annie. Anna decyduje się na odrzucenie spadku.  Ale… tu znów nie będą dziedziczyć jej dzieci. Zamiast tego do dziedziczenia zostaną powołani tzw. spadkobiercy ustawowi – Teofil, Anna i Krzysztof. Tak – mimo odrzucenia dziedziczenia z testamentu, Anna jest spadkobiercą ustawowym Róży!

Jeżeli przyjmie spadek będąc powołana do niego z ustawy (a ma prawo to zrobić, nawet odrzucając spadek z powołania z testamentu), otrzyma 1/3 majątku Róży (czyli 1/6 działki i 1/6 domu).

Jeżeli odrzuci spadek powołana do niego z ustawy, w jej miejsce wejdą jej dzieci. I odziedziczą one łącznie 1/6 majątku babci (po 1/12 każde z nich).

 Tylko… ten majątek będzie dużo mniejszy niż ten, który Anna mogłaby otrzymać przyjmując spadek na podstawie testamentu. I dużo mniej wart.

Przyjmijmy, że wartość majątku Róży i Teofila (działki z domem) to 300.000 złotych. Udział Róży w tym majątku wynosił 1/2 czyli 150.000 złotych. Przyjęcie spadku przez Annę na podstawie testamentu spowoduje, że uzyska majątek o takiej wartości i będzie mogła podarować go dzieciom. Odrzucenie spadku przez Annę i wejście w jej miejsce jej dzieci oznacza uzyskanie korzyści majątkowej w kwocie o 2/3 mniejszej. Dzieci otrzymałyby łącznie majątek o wartości 50.000 zł.

W takiej sytuacji korzystniej byłoby więc przyjąć spadek, a dopiero później podarować go dzieciom. Warto pamiętać też, że dzieci spadkodawcy są zwolnione od zapłaty podatku od spadku po matce :), jeżeli tylko zgłoszą nabycie spadku właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku lub 6 miesięcy od daty zarejestrowania u notariusza aktu poświadczenia dziedziczenia.

W życiu jak to w życiu. Każda sytuacja jest inna i każda wymaga dokładnego przemyślenia, analizy, sprawdzenia co będzie dla nas korzystne. Trzeba jednak pamiętać, że tylko w przypadku dziedziczenia ustawowego odrzucenie spadku sprawi, że w miejsce rodzica na 100% wejdą jego dzieci.

 W jaki sposób odrzucić spadek?

Oświadczenie o odrzuceniu spadku (niezależnie od tego, czy dziedziczenie następuje na podstawie ustawy, czy testamentu) trzeba złożyć przed notariuszem lub sądem rejonowym ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Spadkobierca musi to zrobić w terminie 6 miesięcy od dnia, gdy dowiedział się o otwarciu spadku (czyli o chwili śmierci spadkodawcy).

Jak wygląda oświadczenie o odrzuceniu spadku?

                                                                                                                            ………., dnia …………. roku

                                                                                                                               (miejscowość i data)

Sąd Rejonowy w……………………

………… Wydział Cywilny

Składający oświadczenie:………………….. zam. w ……………… ul. ………………………., PESEL ……………………

(należy podać swoje imię i nazwisko, adres zamieszkania oraz PESEL)

Oświadczenie o odrzuceniu spadku

Oświadczam, że spadek po …………… zmarłym/ej w dn. ………………… w ……………., ostatnio zamieszkałym w …………………… odrzucam w całości.

Dowód: akt zgonu

Do kręgu spadkobierców ustawowych należą:

  1. …………………………………………. zam. …………..

  2. …………………………………………. zam. …………….

  3. …………………………………………… zam.………………

Jednocześnie oświadczam, iż

  1. Posiadam dzieci, które będą dziedziczyć w moje miejsce:

  1. …………………………

  2. ………………………….

    lub

  1. Nie posiadam dzieci, które miały by dziedziczyć w moje miejsce.

Według mojej najlepszej wiedzy spadkodawca nie pozostawił testamentu.

          Podpis

………………………………………………..

W załączeniu:

  • akt zgonu,
  • potwierdzenie dokonania opłaty sądowej w kwocie 50 zł.

 

Kilka ważnych uwag technicznych:

W oświadczeniu należy wskazać:

  • swój tytuł do dziedziczenia,
  • imię i nazwisko spadkodawcy oraz datę i miejsce jego śmierci oraz miejsce jego ostatniego zamieszkania,
  • tytuł powołania do spadku (a więc czy spadkobierca dziedziczyłby na podstawie testamentu czy na podstawie ustawy),
  • wszystkie osoby należące do kręgu spadkobierców ustawowych (co ważne – w tym siebie), a także ich adresy zamieszkania oraz stopień pokrewieństwa ze spadkodawcą.,
  • czy zmarły pozostawił testament czy nie,
  • czy spadkobierca, który odrzuca spadek posiada dzieci czy nie.

Oświadczenie należy opłacić kwotą 50 zł.

 

Rodzic, który chce, by jego dzieci dziedziczyły spadek po swojej babci czy dziadku, musi pamiętać, że spadek to często nie tylko dobra materialne (nieruchomości czy rzeczy ruchome), ale także długi. O ochronie dziecka przed długami, które może przejąć w spadku już niedługo w kolejnym wpisie 🙂

 

Prawa do zdjęcia należą do: Kyran Yeomans.

 

 

 

6 thoughts on “Dziedziczenie przez dziecko w miejsce rodzica

  • 7 marca 2016 o 2:47 pm
    Permalink

    Bardzo obrazowy przykład rozjaśniający temat spadków. Z niecierpliwością czekam na kontynuacje tematu. Pozdrawiam.

    Odpowiedz
  • 27 lutego 2017 o 12:09 pm
    Permalink

    Witam, bardzo proszę o Twoją pomoc, podpowiedz w temacie spłacania długu z tyt. zaległości za czynsz za moich rodziców (mama zmarła w 07.01.2012r.) tata nadal żyje, nie utrzymuje z nami kontaktu i nie płacił alimentów zasądzonych od 2006 roku. Komornik nie ma z czego ściągnąć zaległości alimentacyjnych, które opiewają na kwotę pow 103 tys zł. W tej chwili i ja i moja siostra jesteśmy już pełnoletni.
    Obecnie spłacam swój dług (który powstał gdy nie miałem zatrudnienia ok 4 tys.) tz zaległość za czynsz na podstawie ugody. Co roku mpgm odnawia mi tą ugodę i w tym roku 23.02.2017r. podpisałem następną ugodę na swój dług pod warunkiem ze podpiszę drugą ugodę równolegle spłacaną za dług mojej mamy i taty ok 16tyś zł. za lata 2006-2008 (z wyrokiem z 30.08.2012r.). Mpgm podpiera się tym ze w tych latach byłem już pełnoletni i tez mogłem płacić czynsz.
    Pełnoletniość osiągnąłem 28.12.2007r. w tym czasie uczęszczałem do technikum w trybie dziennym, szkołę ukończyłem 21.04.2008r i w tym czasie nie pracowałem, po ukończeniu szkoły byłem zarejestrowany w PUP.
    Czy mpgm ma prawo w ten sposób domagać się spłaty zadłużenia moich rodziców? Wyrok zapadł gdy mama już nie żyła więc o nim nie wiedziałem bo nie odbierałem już korespondencji na mamę ani na tatę który z nami od 2006r. nie mieszkał. Po śmierci mamy umowa najmu mieszkania została przepisana na mnie i siostrę i wtedy w 2012 nikt z mpgm mnie o zaległych długach nie informował. Wcześniej na w/w lokal umowy najmu nie posiadałem byłem tam zameldowany.
    Ani ja ani siostra nie wystąpiliśmy do sądu o zrzeczenie się spadku po mamie.
    Mama otrzymała rozwód 14.10.2008r.
    W grudniu 2015r. zrzekłem się najmu na rzecz siostry, obecnie mieszkam już w innym lokalu ze swoją rodziną.
    Czy jest jakaś możliwość uniknięcia spłaty tej kwoty? Bardzo proszę o pomoc. Nie jestem w stanie spłacić całego zadłużenia po rodzicach a tez nie chcę dopuścić do sytuacji gdy komornik zajmie mi pensję. Myślałem też czy wpłacając moje zadłużenie tj. ok 4 tys zł.i odstępując od drugiej ugody moja przygoda z mpgm się zakończy.
    Serdecznie pozdrawiam i czekam na odpowiedz.

    Odpowiedz
    • 2 marca 2017 o 6:41 pm
      Permalink

      Witam,

      Z tego, co piszesz, wynika, że fakt „obarczenia” Cię odpowiedzialnością za tzw. „długi mieszkaniowe” nie jest konsekwencją dziedziczenia po mamie.
      Twoi rodzice wynajmowali lokal mieszkalny i mieszkali w nim razem z Wami. Ojciec mieszkał w nim do 2006 roku, a później się wyprowadził, nie wiem do jakiego momentu Ty i Twoja siostra tam mieszkaliście przed śmiercią mamy. Wiem jednak, że – niestety – jeżeli rodzice zajmują lokal z pełnoletnimi dziećmi, za nieterminowe opłacanie czynszu wszyscy lokatorzy odpowiadają solidarnie. To oznacza, że jeżeli rodzice przestają płacić czynsz, właściciel mieszkania może się domagać zapłaty od każdej osoby, która w okresie swojej pełnoletności zamieszkiwała ten lokal.

      W Twojej sytuacji właściciel – mpgm – wystąpił do sądu z roszczeniem o zapłatę zaległego czynszu przez Ciebie i Twoją siostrę,a sąd uznał jego powództwo i zasądził zapłatę określonej kwoty jak rozumiem przez Ciebie i Twoją siostrę. Wyrok jest prawomocny, bo nie odwołałeś się od niego (albo mimo odwołania, sąd wyższej instancji utrzymał w mocy wyrok sądu I instancji). Ciężko jednak odnosić się do treści wyroku nie widząc go przed oczami, nie znając treści powództwa ani akt sprawy.
      Przypuszczam, że działając w odpowiednim momencie, gdy toczyło się postępowanie sądowe, mógłbyś zwolnić się z odpowiedzialności za część długu. To jednak przypuszczenie, bo jak wskazałam powyżej – nie znam treści żądania mpgm ani wyroku.

      Nie wiem również jaką treść ugody proponuje Ci mpgm. Możesz przesłać do mnie na maila posiadaną dokumentację sprawy oraz ugody z mpgm, mogę w wolnej chwili spojrzeć na nie i być może uda mi się coś podpowiedzieć, ale na tym etapie sprawy ciężko znaleźć rozwiązanie :/

      Co do nabycia spadku po mamie – czy do spadku wchodziły jakieś aktywa (np. lokata w banku)? W zaistniałej sytuacji nie ma już możliwości zrzeczenia się prawa do spadku po mamie, bo minął termin, w jakim mogliście to zrobić. Jednak składając wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, możesz zaznaczyć, że nabycie spadku ma nastąpić „z dobrodziejstwem inwentarza”.

      Pozdrawiam serdecznie.

      Odpowiedz
      • 5 marca 2017 o 12:32 pm
        Permalink

        Witam, dziękuję za odpowiedz.
        Na dzień dzisiejszy ja również nie znam treści wyroku posiadam tylko ugodę z mpgm. W poniedziałek 06.03. złożę do sądu wnioski o wydanie odpisu wyroku gdyż nie wiem czy mpgm mi je udostępni. Ugoda jest podpisana na mnie, druki do zapłaty na mamę i tatę, możliwe że mpgm nie ma wyroku na mnie i siostrę tylko na rodziców. Wyroki zapadały bez mojej wiedzy, prawdopodobnie była to korespondencja na rodziców. Gdy uzyskam odpis wyroku pozwolę sobie przesłać cała dokumentacje w celu analizy.
        Jeszcze raz serdecznie dziękuje.

        Odpowiedz
        • 5 marca 2017 o 1:10 pm
          Permalink

          Witam,
          Proszę bardzo. Faktycznie w pierwszej kolejności zdobądź odpisy wyroków sądu, wówczas będzie wiadomo kto i do czego był /jest zobowiązany.
          Wzór wniosku o odpis wyroku znajdziesz również na blogu ☺
          Pozdrawiam.

          Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *