Jak zyskać dodatkowy czas wolny czyli uprawnienia rodzica – pracownika część 2

Gdy o nich myślę, w pierwszej kolejności z mojej pamięci jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki wyłania się wspomnienie koleżanki z pracy ostrzegającej, bym nie dodała przypadkiem JEJ mleka do swojej kawy. Koleżanka nie była egoistką, wielokrotnie wcześniej częstowała mnie ciasteczkami czy robiła kawę dla nas obu (dodając mleko), dlatego wówczas uniosłam brwi z wyrazem zdziwienia. Dziś – bogatsza o własne doświadczenia rodzicielskie, wiem,że to nie był egoizm. To był efekt realizacji uprawnień mamy – pracownicy.

Uprawnienia rodziców – pracowników niezwiązane z urlopami, a ze sposobem /w tym również wymiarem i czasem/ wykonywania przez nich pracy to przede wszystkim …

PRZERWY NA KARMIENIE

Mama, która wróci do pracy, a wciąż karmi swoje dziecko piersią, ma prawo do przerw na karmienie, które są wliczane do czasu pracy:

  • 30 minut przerwy w pracy przysługuje, gdy mama pracuje powyżej 4 godzin, ale mniej niż 6 godzin dziennie,

  • 2 x 30 minut przerwy przysługuje mamie, która pracuje powyżej 6 godzin dziennie,

  • 2 x 45 minut przerwy przysługuje mamie bliźniaków, trojaczków, czworaczków i pięcioraczków

Przerwy na karmienie mogą być na wniosek pracownicy udzielane łącznie, a część mam wykorzystuje je w ten sposób, że wychodzi wcześniej z pracy, by nakarmić malucha już w domu.

Może zdarzyć się, że pracodawca będzie wymagał udowodnienia faktu karmienia dziecka – doradzam „urzędowe metody”, a więc dostarczenie zaświadczenia lekarskiego, choćby mama ściągała pokarm laktatorem i przechowywała w pracowniczej lodówce 😉

Kodeks pracy daje także wszystkim pracownikom – rodzicom mającym dziecko do lat 4 pewien luz decyzyjny… mogą być na tak, mogą być na nie… a chodzi o…

DELEGACJE I PRACA W GODZINACH NADLICZBOWYCH ORAZ W NOCY

Aby móc:

  • zastosować rozkład czasu pracy powyżej 8 godzin na dobę,

  • delegować poza jego stałe miejsce pracy /np. do filii pod miastem, w którym pracownik stale pracuje/,

  • zatrudnić w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej,

  • zatrudnić w ramach przerywanego czasu pracy

pracownika, który ma dziecko w wieku poniżej 4 roku życia,

pracodawca musi uzyskać od tego pracownika pisemną zgodę

/art. 178 § 2 k.p.: „Pracownika opiekującego się dzieckiem do ukończenia przez nie 4 roku życia nie wolno bez jego zgody zatrudniać w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej, w systemie czasu pracy, o którym mowa w art. 139, jak również delegować poza stałe miejsce pracy.”/

Nie jest więc tak, jak czasem zdarza mi się słyszeć, że np. rodzic malucha nie może wykonywać pracy ponad 8 godzin dziennie – może. Ale musi się na to zgodzić.

Istnieje także drugie „ale”: tylko jeden rodzic pracownik może korzystać z tego uprawnienia w określonym czasie. W praktyce oznacza to, że gdy zarówno mama, jak i tata np. 2 – latka są zatrudnieni na umowie o pracę, a mama dziecka już złożyła oświadczenie, że nie wyraża zgody na pracę w godzinach nadliczbowych, tata nie może odmówić pracy „ponad normę”.

Podobnie jest z uprawnieniem do tzw. DNI NA OPIEKĘ

    • w przypadku, gdy oboje rodzice pracują przysługuje ono łącznie na nich dwoje.

Wybiegłam jednak trochę myślą /i słowem pisanym/ do przodu. Czym są tzw. dodatkowe dni wolne na dziecko, komu, kiedy i na jakich zasadach przysługują?

Tzw. dni na opiekę /a właściwie dni lub godziny/ to uprawnienie pracownika – rodzica dziecka do lat 14. Może on w ciągu danego roku kalendarzowego wykorzystać 2 dni /lub zamiennie 16 godzin/ w celu sprawowania opieki nad dzieckiem.

W przypadku, gdy zarówno mama, jak i tata, są pracownikami, każde z nich może wykorzystać część 2 – dniowego /lub zamiennie 16 – godzinnego/ zwolnienia, mogą również ustalić, że ten czas zostanie w całości wykorzystany przez jedno z nich.

Przyjmuje się, że oświadczenie o zamiarze lub braku zamiaru wykorzystania dni na opiekę składa się raz, jednak w razie, gdyby rodzice dziecka postanowili wprowadzić zmiany we wcześniejszych ustaleniach, nic nie stoi na przeszkodzie, by wcielili je w życie /informując pracodawcę lub pracodawców oraz oczywiście pamiętając, że łączny roczny wymiar takich dni wolnych to 2 dni/.

Jeżeli mama lub tata zdecydują się na wykorzystanie tego zwolnienia od pracy w formie godzinowej, mogą np. wykorzystać 4 godziny 5 kwietnia, 2 godziny 8 maja, 4 godziny 5 sierpnia, a 6 godzin 20 listopada. Nie musi tu być zachowana żadna ciągłość – podobnie jest także w przypadku dni. Rodzic może wykorzystać dzień na opiekę nad dzieckiem np. 29 stycznia, a kolejny dopiero 31 grudnia.

Pracodawca nie może narzucić rodzicowi – pracownikowi terminu i sposobu wykorzystania dni na opiekę, aby jednak możliwe było ustalenie w jaki sposób zorganizowana będzie praca w danej firmie, o tym, w jaki sposób zostaną wykorzystane dni zwolnienia /czy w formie dziennej, czy też godzinowej/, pracownik informuje pracodawcę w pierwszym wniosku o udzielenie takiego zwolnienia złożonym w danym roku kalendarzowym.

WNIOSEK O UDZIELENIE DNI NA OPIEKĘ – WZÓR

Aby mógł zaistnieć wzór, potrzebna jest choćby króciutka historyjka. I oto i ona:

Mama 7 – letniego Krzysia obiecała mu weekendową wycieczkę za miasto. Aby dotrzeć do małej górskiej miejscowości busem, a nie na nogach, muszą wyjechać o godzinie 13.

Krzyś powinien być w szkole do godziny 14, a mama w pracy do 16. Dziecko zdrowe, więc żaden lekarz L4 nie wypisze. Pozostaje złożenie wniosku o udzielenie dni zwolnienia od pracy na podstawie art. 188 kodeksu pracy. Może on wyglądać tak:

Kraków, 2.03.2018 roku

Anna Puchatek

zam. ul. Sosnowa 15/3

30 – 224 Kraków

„Stumilowy Las” Sp. z o.o.

al. Modrzewiowa 177/56

30 – 224 Kraków

Wniosek o udzielenie zwolnienia od pracy na dziecko do lat 14

Na podstawie art. 188 Kodeksu Pracy proszę o udzielenie mi opieki nad zdrowym dzieckiem, Krzysztofem Puchatek, urodzonym 16 stycznia 2011 roku w dniu 9 marca 2018 roku w wymiarze 4 godzin od godziny 12 do godziny 16.

Oświadczam, że w roku 2018 będę korzystała z opieki nad zdrowym dzieckiem Krzysztofem Puchatek, wynikającej z art. 188 Kodeksu pracy w wymiarze godzinowym.

Anna Puchatek

Informacja o tym w jaki sposób będzie wykorzystana pozostała z puli 2 dni /16 godzin/ część zwolnienia nie jest niezbędna.

Jeżeli bowiem pracownik w pierwszym wniosku wskaże,że prosi właśnie o udzielenie mu godzin wolnych, w ten sam sposób zostanie rozliczone kolejne zwolnienie od pracy udzielone na podstawie art. 188 kodeksu pracy.

Ważne jest, by pamiętać o tym, że:

  1. dnia na opiekę są płatne – pracownik otrzymuje za nie takie wynagrodzenie, jakby przebywał na urlopie wypoczynkowym,

  2. rodzic może skorzystać ze zwolnienia na dziecko także wówczas, gdy drugi rodzic nie jest pracownikiem lub przebywa na urlopie wychowawczym,

  3. pracownik-rodzic, który pracuje w niepełnym wymiarze czasu pracy, może skorzystać z tzw. dni na opiekę, ale liczba godzin pracy, z której może zostać zwolniony jest ustalana proporcjonalnie do jego wymiaru czasu pracy,

  4. jeżeli pracownik w ciągu roku zmieni pracę, a nie wykorzystał całości przysługującego zwolnienia od pracy na dziecko do lat 14, może wykorzystać pozostałą część u nowego pracodawcy,

  5. jeżeli pracownik nie wykorzysta całości lub części przysługującego zwolnienia od pracy na dziecko do lat 14 w danym roku kalendarzowym, niestety nie będzie mógł wykorzystać ich później, nie przysługuje za nie również żaden ekwiwalent.

Sytuacji, w których dodatkowy czas wolny jest nam – rodzicom potrzebny niczym rybom woda nie brakuje. Wspomniany przeze mnie w treści posta wyjazd jest jedną z nich. A jakie sytuacje zdarzały się Wam?