Kto daje i odbiera czyli 500 plus jako świadczenie nienależnie pobrane

Jeżeli jesteś rodzicem pobierającym 500+ na pierwsze dziecko i właśnie złożyłaś/złożyłeś wniosek o świadczenie na nowy okres zasiłkowy (od 1.10.2018 roku do 30.09.2019 roku), ostatnią wiadomością, jakiej oczekujesz jest uchylenie poprzedniej decyzji i nakazanie Ci zwrotu świadczenia pobieranego przez ostatni rok.

Świadczenie nienależnie pobrane. Czy to pomyłka, niesmaczny żart, czy może błąd urzędnika?

Jak to możliwe, że masz oddać pieniądze, które przecież w majestacie prawa zostały Ci wcześniej przyznane? Przecież doniosłaś/doniosłeś wszystkie dokumenty, o jakie prosił urzędnik, przecież Twój dochód jest tak niski, że na pewno nie wynosi 800 złotych na osobę miesięcznie, przecież naprawdę bez tych dodatkowych 500 złotych byłoby bardzo, bardzo ciężko… Dlaczego i niby jak masz teraz oddać te pieniądze i to jeszcze z odsetkami?

Co robić? Jakie kroki podjąć słysząc pojęcia „uchylenie decyzji”, „świadczenie nienależnie pobrane”, „nakaz zwrotu”?

CO TO JEST NIENALEŻNIE POBRANE ŚWIADCZENIE?

Nienależnie pobrane 500+ to świadczenie, które zgodnie z obowiązującymi przepisami nie przysługiwało rodzicowi lub opiekunowi dziecka w danym okresie, a mimo tego było przez niego pobierane.

JAK TO SIĘ MOGŁO STAĆ?

Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wskazuje, że do wydania decyzji, na mocy której zostało pobrane świadczenie w rzeczywistości nienależne, mogło doprowadzić zarówno działanie samego wnioskodawcy, jak i urzędnika wydającego decyzję (czasem nieświadome, a czasem celowe):

  1. niezgłoszenie uzyskania dochodu już po przyznaniu prawa do 500+ /o tym, jakie dochody podlegają zgłoszeniu pisałam tutaj/,

  2. przedstawienie fałszywych oświadczeń lub dokumentów do wniosku o 500+,

  3. brak informacji o wyjeździe zarobkowym za granicę członka rodziny,

  4. nieprawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących utraty i uzyskania dochodu,

  5. wydanie decyzji przyznającej 500+ z naruszeniem prawa,

  6. wypłata 500+ innej osobie niż wskazanej w treści decyzji jako uprawniona – oczywiście bez winy organu administracji.

ŚWIADCZENIE NIENALEŻNIE POBRANE W 3 KROKACH

Biorąc pod uwagę odczucia wnioskodawcy i kolejno zapadające rozstrzygnięcia organów administracji, droga do zwrotu świadczenia nienależnie pobranego jest prosta:

KROK 1. Euforia. Decyzja X. Przyznanie świadczenia na pierwsze dziecko np. na okres od 1.10.2017 roku do 30.09.2018 roku.

KROK 2. Niedowierzanie, rozgoryczenie, żal. Decyzja Y. Uchylenie decyzji X i równoczesna odmowa przyznania świadczenia na pierwsze dziecko w okresie np. od 1.10.2017 do 30.09.2018

KROK 3. Frustracja i zdenerwowanie. Decyzja Z. Nakaz zapłaty kwoty nienależnie pobranego świadczenia wraz z odsetkami.

MOŻLIWE DZIAŁANIA NA KAŻDYM Z ETAPÓW PROCEDURALNYCH

KROK 1

opcja A – wiesz, że wniosek został złożony prawidłowo, dochód obliczony poprawnie i mieszczący się w kryterium 800 zł netto na osobę miesięcznie (lub 1200 zł, gdy w rodzinie jest niepełnosprawne dziecko), a wszystkie zmiany w sytuacji rodzinnej i dochodowej Twojej rodziny były zgłaszane w terminie – możesz odetchnąć z ulgą, decyzja X została wydana prawidłowo i mało prawdopodobne jest, by organ wszczął postępowanie w celu jej weryfikacji /chyba, że jest coś, o czym Ty wiesz, a ja nie 😉 lub nastąpiła pomyłka /

opcja B – wiesz, że dochód Twojej rodziny nie zawsze mieścił się w kryterium wskazanym w ustawie lub że drugi rodzic dziecka pobiera świadczenie podobne do 500+ w innym państwie, lecz organ tego nie wie lub nie zauważył i wydał decyzję X – pozytywną dla Ciebie – możesz odetchnąć z ulgą, ale… po 10 latach od pobrania świadczenia. Raczej mało prawdopodobne, by organ przez tyle czasu nie dokonał weryfikacji decyzji X. Tym bardziej, że zawsze w ramach nowych postępowań następuje też weryfikacja prawidłowości przyznania świadczenia w poprzednim (jeszcze trwającym) okresie zasiłkowym. Organy otrzymują nowe informacje z urzędów skarbowych, ZUS, KRUS i innych organów ubezpieczeniowych, dokumenty i oświadczenia wnioskodawców. Czasami są to właśnie te informacje, których rok (lub kilka miesięcy) temu zabrakło, by poprawnie wydać decyzje dotyczące świadczenia na pierwsze dziecko.

Informacje te mogą spowodować, że nadejdzie KROK 2.

Organ wydaje decyzję Y. Decyzja jest dla Ciebie niekorzystna, ale masz prawo się od niej odwołać, a w wypadku utrzymania decyzji Y przez organ wyższej instancji – złożyć skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

KROK 3 – uprawomocnienie się decyzji Y spowoduje wydanie decyzji Z i nakazanie zwrotu świadczenia nienależnie pobranego. Także od tej decyzji masz prawo się odwołać, a w wypadku utrzymania decyzji Z przez organ wyższej instancji – złożyć skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Możesz także nie korzystać ze środków odwoławczych, lecz złożyć wniosek o umorzenie całej kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego wraz z odsetkami, wniosek o odroczenie terminu płatności albo wniosek o rozłożenie kwoty nienależnie pobranego świadczenia na raty.

W przeciwnym wypadku kwota nienależnie pobranego świadczenia ustalona treścią decyzji Z wraz z odsetkami ustawowymi zostanie potrącona z przyznanych na kolejny okres świadczeń – 500+, świadczeń rodzinnych i zasiłków dla opiekunów, a więc nie tylko ze świadczenia przyznanego na pierwsze dziecko, a z każdego z przyznanych Ci, wskazanych powyżej świadczeń (!).

Co robić? Jakie kroki podjąć na etapie uchylenia decyzji X, uznania świadczenia za nienależnie pobrane, nakazania zwrotu?

Napisz do mnie, pomogę Ci dobrać najlepsze rozwiązanie w Twojej sytuacji: kontakt@przepisowamama.pl

Prawa do zdjęcia należą do: Gosia K.