L4 na chore dziecko

baby-girl-1306022-1279x852Chyba każdemu, kto ma w domu telewizor, mignęła raz i drugi reklama z hasłem: Mamy nie biorą zwolnienia, mamy biorą Vicks… Trudno odmówić chwytliwości temu hasłu, bo jak wytłumaczyć swojemu dziecku, że dziś się nie pobawimy, nie pójdziemy na placyk zabaw, nie zbudujemy pociągu czy robota, bo mama jest chora, no jak?

Nie zmienia to jednak faktu, że w rzeczywistości mamy czasem naprawdę muszą wziąć zwolnienie lekarskie – czy to ze względu na swoją chorobę, czy – dużo częściej – ze względu na chorobę swojej pociechy.

Jeżeli to mama zachoruje, sprawa jest dość prosta – za pierwsze 33 dni zwolnienia otrzyma zasiłek chorobowy w wysokości 80% od pracodawcy, a za kolejne dni (jeżeli by takie były) z ZUS – u lub nadal od pracodawcy.

W przypadku tzw. „L4 na chore dziecko” sprawa jest jednak troszkę bardziej skomplikowana. Dlatego dziś o tym kto i kiedy może wziąć L4 na dziecko chore i w jaki sposób otrzymać za ten czas „wynagrodzenie”.

Kto może wziąć zwolnienie lekarskie na dziecko?

L4 na chore dziecko może wziąć zarówno mama, jak i tata dziecka. Ale jest jeden mały haczyk – rodzic dziecka musi być objęty ubezpieczeniem chorobowym.

Takie ubezpieczenie posiada każda mama i tata, jeżeli są zatrudnieni na umowę o pracę.

Ubezpieczeniem chorobowym mogą być także objęci rodzice, którzy prowadzą działalność gospodarczą lub pracują na podstawie umowy zlecenie/umowy agencyjnej/umowy uaktywniającej, jest ono jednak płacone dobrowolnie i przed decyzją o wzięciu zwolnienia na chore dziecko warto upewnić się, że taka składka była odprowadzana.

Uwaga!Ubezpieczenia chorobowego nie posiadają osoby zatrudnione na podstawie umowy o dzieło.

Ile może trwać zwolnienie na chore dziecko?

Jeżeli dziecko nie ukończyło jeszcze 14 lat, rodzic może uzyskać zwolnienie z pracy na maksymalnie 60 dni w roku.

Jeżeli dziecko ukończyło już 14 lat, mama lub tata mogą uzyskać zwolnienie z pracy na 14 dni w roku.

Zwolnienie na dziecko chore obejmuje czas, w którym niezbędne jest osobiste sprawowanie nad nim opieki przez rodzica. Co ciekawe, nie ma znaczenia czy jest to nasza pociecha, czy może dziecko męża/żony z poprzedniego związku. Do otrzymania zwolnienia na dziecko współmałżonka nie jest konieczne jego wcześniejsze przysposobienie 🙂

Za co żyć czyli czy za czas zwolnienia na dziecko chore należy się wynagrodzenie lub zasiłek?

Za czas, który rodzic spędza na zwolnieniu lekarskim nigdy nie należy się wynagrodzenie jako takie, a zasiłek 😛

W przypadku, gdy to mama lub tata zachoruje, otrzyma tzw. zasiłek chorobowy. Gdy zachoruje dziecko, rodzic ma prawo do otrzymania zasiłku opiekuńczego.

Oczywiście, byłoby zbyt pięknie, gdyby nie postawiono tu żadnego warunku dodatkowego. I oto jest – jeżeli dziecko ukończyło już 2 lata, zasiłek opiekuńczy będzie przysługiwał tylko wtedy, gdy nie ma innych członków rodziny, którzy mogliby zapewnić mu opiekę.

W praktyce wygląda to tak:

Oto Ala. Ala ma Asa i paskudny kaszel. Jej mama, pracująca w cukierni, otrzymała tzw. L4 na chore dziecko. Tata Ali nie pracuje.

Jeżeli kaszel Ali pojawił się nim Ala skończyła 2 latka, jej mamie będzie przysługiwał zasiłek opiekuńczy za czas zwolnienia na chorą córeczkę.

Jeżeli Ala zachorowała już po 2 urodzinach, mama nie otrzyma zasiłku opiekuńczego, bo Alą mógłby zaopiekować się tata.

Zasiłek opiekuńczy nie będzie też przysługiwał, jeżeli:

  • rodzic dziecka jest na urlopie bezpłatnym lub wychowawczym

    lub

  • w czasie zwolnienia na chore dziecko wykonywał pracę zarobkową

Okres wypłaty zasiłku opiekuńczego

Zasiłek opiekuńczy może być wypłacony nie tylko ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem chorym, ale również nad dzieckiem zdrowym lub innymi członkami rodziny. Trzeba pamiętać, że łączny okres wypłaty zasiłku opiekuńczego z powodu opieki nad dziećmi i innymi członkami rodziny (mamą, tatą, mężem, żoną, teściami, dziadkami, wnukami i rodzeństwem) z różnych przyczyn i bez względu na liczbę członków rodziny wymagających opieki w czasie roku kalendarzowego nie może przekroczyć wyznaczonego limitu 60 dni, gdy m.in. opiekujemy się dzieckiem do lat 14 i 14 dni, gdy opiekujemy się dzieckiem starszym.

Poza limitem dni są sytuacje związane z pobieraniem zasiłku opiekuńczego przez ojca dziecka (lub innego ubezpieczonego członka rodziny), jeżeli matka dziecka, która pobiera zasiłek macierzyński w ciągu 8 tygodni po porodzie:

  • przebywa w szpitalu ze względu na stan zdrowia, który uniemożliwia jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem,

  • legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji albo orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym i stan zdrowia uniemożliwia jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem,

  • porzuciła dziecko.

Dokumenty, jakie trzeba złożyć, by otrzymać zasiłek opiekuńczy z tytułu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem:

  • zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania przez ubezpieczonego opieki nad chorym dzieckiem (czyli inaczej mówiąc zwolnienie lekarskie ZUS – ZLA)

  • wniosek o zasiłek opiekuńczy na druku ZUS Z-15.

Termin na złożenie dokumentów

  • 7 dni od dnia wystawienia zwolnienia lekarskiego na dostarczenie go do pracodawcy,
  • wniosek o zasiłek opiekuńczy najlepiej jest dostarczyć od razu, ale jeżeli rodzicowi nie spieszy się z otrzymaniem zasiłku (znam takich), może złożyć taki wniosek najpóźniej w ciągu 6 miesięcy od ostatniego dnia zwolnienia chorobowego z tytułu sprawowania opieki, bo wtedy przedawnia się prawo do zasiłku.

Uwaga! Bardzo ważne jest, by nie przekroczyć terminu 7 dni na dostarczenie pracodawcy zwolnienia lekarskiego. Jeżeli przekroczymy ten termin, zasiłek chorobowy ulega obniżeniu o 25%, począwszy od 8 dnia orzeczonej niezdolności do pracy do dnia dostarczenia zaświadczenia lekarskiego.

Co w sytuacji, gdy dziecko zachoruje za granicą?

Jeżeli stałoby się tak, że Ala, która ma Asa zachoruje np. podczas pobytu w Hiszpanii, jej mama lub tata może uzyskać zwolnienie lekarskie na dziecko chore, a także otrzymać zasiłek opiekuńczy, jeżeli dostarczy do swojego zakładu pracy:

– wniosek o zasiłek opiekuńczy ZUS Z-15

– przetłumaczone na język polski zaświadczenie zagranicznego zakładu leczniczego lub zagranicznego lekarza:

  • zawierające nazwę zagranicznego zakładu leczniczego lub imię i nazwisko zagranicznego lekarza, opatrzone datą wystawienia i podpisem;

  • określające początkową i końcową datę niezdolności do pracy.

Zaświadczenie nie musi być przetłumaczone, jeżeli dziecko zachoruje na terenie Unii Europejskiej lub w państwie należącym do EFTA, o ile zostało wystawione w języku urzędowym danego państwa 🙂

Kto wypłaca zasiłek opiekuńczy?

Jeżeli w zakładzie pracy rodzica, który weźmie L4 na chore dziecko pracuje (na umowę o pracę) więcej niż 20 osób, zasiłek opiekuńczy wypłaca pracodawca.

Jeżeli w zakładzie pracy rodzica pracuje mniej niż 20 osób, zasiłek opiekuńczy wypłaca bezpośrednio Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

W każdym przypadku pracownik musi dostarczyć zwolnienie lekarskie oraz wypełnione oświadczenie Z-15 do pracodawcy. Jeżeli pracodawca przekazuje dokumentację do ZUS, sam dodatkowo wypełni i dołączy dokument ZUS Z-3.

Ile wynosi zasiłek opiekuńczy?

  • dla rodzica – pracownika 80% wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru zasiłku, czyli przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wypłaconego pracownikowi za okres 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym powstała konieczność zapewnienia opieki dziecku.
  • dla rodzica objętego ubezpieczeniem chorobowym z innego tytułu niż umowa o pracę – 80% przeciętnego miesięcznego przychodu, od którego opłacana jest składka na ubezpieczenie chorobowe za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających powstanie niezdolności do pracy, a gdy niezdolność do pracy powstała przed upływem tego okresu, za pełne kalendarzowe miesiące ubezpieczenia, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy wymiaru składek na to ubezpieczenie.
  • Warto wspomnieć, że zasiłek opiekuńczy przysługuje za każdy dzień sprawowania opieki – nie wyłączając dni wolnych od pracy – w wysokości 1/30 miesięcznej kwoty zasiłku opiekuńczego.

Jest tylko jedno ale… jeżeli nie złożysz druku ZUS Z-15, a więc wniosku o zasiłek opiekuńczy – zwyczajnie go nie otrzymasz.

Druk dostępny jest na stronie ZUS – u, o tutaj 🙂

Może zdarzyć się też, że dziecko będzie potrzebować opieki nawet, gdy jest zdrowe. Co wtedy? O tym już za kilka dni 🙂

 

Podstawa prawna:

Ustawa z 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636)

 

Prawa do zdjęcia należą do: Anety Błaszczyk