Mamy dziecko czyli jakie formalności czekają rodziców biologicznych i adopcyjnych?

baby-2192110_960_720 reneeellisdesigns

Niezależnie od tego, czy nosisz swoje dziecko pod sercem (lub nosi je Twoja „druga połówka”), czy z niecierpliwością czekasz na zakończenie procedur adopcyjnych, nadejdzie taki dzień, w którym przyjdzie Ci zmierzyć się z formalnościami związanymi z pojawieniem się nowego członka rodziny. Do posiadanych przez Ciebie dokumentów dołączy nowy akt urodzenia, dziecku zostanie nadany numer PESEL, w aktach pracowniczych Twoich lub Twojego partnera lub męża znajdą się wnioski o udzielenie urlopów związanych z rodzicielstwem, a w sądzie być może wniosek o ustalenie ojcostwa lub o jego zaprzeczenie…

Wybiegam jednak mocno do przodu. Zacznijmy od tego, w jaki sposób zaczyna powstawać kolekcja dokumentów dziecka. Poniżej krok po kroku jakie formalności czekają rodziców biologicznych, a jakie rodziców adopcyjnych.

FORMALNOŚCI RODZICÓW BIOLOGICZNYCH

… rozpoczyna szpital. Lekarz lub położna sporządzają kartę urodzenia dziecka, którą następnie przesyłają do urzędu stanu cywilnego właściwego ze względu na miejsce urodzenia dziecka. To ta karta jest podstawą do sporządzenia aktu urodzenia dziecka.

To także szpital informuje mamę dziecka gdzie i w jakim terminie może zgłosić się do urzędu stanu cywilnego (USC), by zarejestrować malucha (rejestracja oznacza sporządzenie aktu urodzenia dziecka oraz nadanie mu numeru PESEL).

Oczko czyli 21 dni od dnia narodzin dziecka na…

  • zgłoszenie urodzenia dziecka w USC

  • złożenie wniosku o urlop macierzyński (wzór wniosku znajdziesz tutaj)

KTO DOKONUJE ZGŁOSZENIA NARODZIN DZIECKA?

      1. Gdy rodzice są małżeństwem lub pozostają w związku nieformalnym, ale ojciec uznał ojcostwo dziecka przed jego narodzinami, zgłoszenia może dokonać samodzielnie matka lub ojciec dziecka (oczywiście, rodzice mogą pojawić się w USC także razem).

      2. Gdy rodzice pozostają w związku nieformalnym (konkubinacie), dokonują zgłoszenia urodzenia dziecka wspólnie.

Będą wówczas musieli złożyć przed Kierownikiem USC oświadczenia co do pochodzenia dziecka:

  • ojciec dziecka złoży oświadczenie o uznaniu ojcostwa dziecka,

  • matka dziecka potwierdzi, że ojcem dziecka jest mężczyzna, który uznał jego ojcostwo.

O procedurze tej pisałam tutaj

      1. Gdy rodzice są niepełnoletni, ale ukończyli 16 lat, mogą złożyć oświadczenie konieczne do uznania ojcostwa wyłącznie przed sądem opiekuńczym .

      2. Gdy matka dziecka nie ma jeszcze 16 lat albo jest osobą ubezwłasnowolnioną, zgłoszenia urodzenia dziecka dokonuje jej przedstawiciel ustawowy (czyli np. babcia dziecka) lub opiekun.

      3. Gdy ojciec dziecka jest nieznany, matka dokonuje zgłoszenia urodzenia dziecka samodzielnie.

      4. Pełnomocnik działający w imieniu rodzica dziecka – pełnomocnictwo musi być udzielone na piśmie, opatrzone datą sporządzenia i wskazywać kto, kogo i do jakiej czynności upoważnia. Powinno być tu również wskazane imię (imiona) i nazwisko, jakie nosić ma dziecko.

Uwaga! Nie można ustanowić pełnomocnika do złożenia oświadczenia o uznaniu ojcostwa, jest to czynność, której trzeba dokonać osobiście.

DOKUMENTY, JAKIE MUSZĄ MIEĆ ZE SOBĄ RODZICE DZIECKA

W celu zarejestrowania dziecka należy przedłożyć :

  1. dowód osobisty lub paszport matki dziecka – jeżeli dziecko jest rejestrowane wyłącznie przez matkę dziecka,

  2. dowód osobisty lub paszport ojca dziecka – jeżeli dziecko jest rejestrowane przez ojca, który uznał ojcostwo dziecka przed jego narodzeniem lub jest mężem matki dziecka,

  3. dowody osobiste lub paszporty obojga rodziców dziecka – jeżeli jednocześnie przy rejestracji dziecka zostanie złożone oświadczenie o uznaniu ojcostwa.

Jeżeli rodzicami dziecka są cudzoziemcy, przedkładają oni zagraniczne odpisy aktów stanu cywilnego potwierdzające stan cywilny matki wraz z tłumaczeniem na język polski dokonanym przez tłumacza przysięgłego.

CZYNNOŚCI TOWARZYSZĄCE REJESTRACJI DZIECKA

  • w przypadku, gdy rodzice nie są małżeństwem i ojciec dziecka nie uznał ojcostwa przed jego narodzeniem konieczne będzie „przejście przez tą procedurę” podczas rejestracji dziecka,

  • złożenie oświadczenia o wyborze imienia lub imion dziecka

    Niezależnie od płci, maluchowi mogą zostać nadane maksymalnie dwa imiona. Imiona te mogą pochodzić z innego języka niż polski, co sprawia, że obok swojskiej Zośki na jednym podwórku będzie mogła bawić się brzmiąca „z francuska” Sophie.

Rodzice mogą wybrać imię, które nie wskazuje na płeć dziecka, ale w powszechnym znaczeniu jest przypisane do danej płci. Imię (lub imiona) nie mogą zostać zapisane w akcie urodzenia w formie zdrobniałej ani mieć charakteru ośmieszającego lub nieprzyzwoitego.

Wielu rodziców wybierając imię dla dziecka kieruje się także współbrzmieniem imienia z nazwiskiem. Kiedyś niejako tradycyjnie nadawano dziecku każdorazowo nazwisko ojca. Obecnie dziecko może nosić nazwisko ojca lub nazwisko matki lub nazwisko dwuczłonowe składające się z nazwisk obojga rodziców. Ważne jest, by dokonali oni wspólnego zgodnego wyboru tego nazwiska.

Jeżeli rodzice będą niezdecydowani, jakie imię ma nosić ich córeczka lub synek, imię dziecka wybierze pracownik USC.

Jeżeli pracownik USC nie będzie przekonany czy imię podane przez rodziców funkcjonuje jako imię żeńskie lub męskie, sprawdzi to w czasie rejestracji (tak było i u nas, „wujek google” wyraźnie wskazał paniom urzędniczkom, że imię naszej córeczki to imię żeńskie, a za pośrednictwem „Wiki” podsunął nawet termin imienin :) )

Jeżeli okazałoby się, że wybrane imię jednak nie pasuje rodzicom do ich dziecka, mogą w ciągu 6 miesięcy od momentu sporządzenia aktu urodzenia dziecka złożyć w urzędzie stanu cywilnego oświadczenie o zmianie imienia dziecka. Można dokonać takiej zmiany raz (tylko jeden, jeden raz). Opłata to 11 złotych.

Jeżeli ojciec dziecka jest nieznany, za jego imię uznaje się imię podane przez matkę dziecka podczas rejestracji lub imię wybrane przez kierownika USC, jeżeli matka takiego imienia nie poda, jako jego nazwisko wpisuje się nazwisko matki.

  • nadanie numeru PESEL – następuje w trakcie procedury rejestracyjnej po ustaleniu imienia (imion) i nazwiska dziecka,

  • zameldowanie noworodka na adres wskazany przez rodziców,

  • bezpłatne wydanie odpisu skróconego aktu urodzenia dziecka (1 egzemplarz)

FORMALNOŚCI RODZICÓW ADOPCYJNYCH

… rozpoczyna odebranie prawomocnego postanowienia o przysposobieniu z Sądu Rejonowego (Wydział Rodzinny i Nieletnich). Z tym orzeczeniem sądu rodzice udają się do urzędu stanu cywilnego właściwego dla miejsca urodzenia dziecka.

Podobnie, jak sporządzenie aktu urodzenia noworodka następuje na podstawie przesłanej przez szpital karty urodzenia dziecka, tak sporządzenie nowego aktu urodzenia dla dziecka przysposobionego następuje na podstawie postanowienia sądu.

Uwaga! Nie zawsze zostanie sporządzony nowy akt urodzenia dziecka, czasem nastąpi wyłącznie wpis do aktu urodzenia dziecka i dziecko otrzyma nazwisko „nowych” rodziców, ale w odpisach aktu urodzenia będą wymienieni jego rodzice biologiczni. Kierownik USC jest związany w tym względzie treścią postanowienia sądu.

To także w USC rodzice odbierają nowy numer PESEL dziecka (pierwotny numer ulega zmianie).

Kolejne kroki rodzice mogą skierować do Urzędu Miasta lub Urzędu Gminy w celu zameldowania dziecka. Jest to zbędne w sytuacji, gdy dziecko zostaje przysposobione przez męża matki lub żonę ojca.

Także zgłoszenie dziecka do ubezpieczenia zdrowotnego u płatnika składek, a więc najczęściej u jednego z pracodawców rodziców w celu przekazania przez niego tych danych do ZUS nie będzie dotyczyło przysposobienia dziecka przez współmałżonka rodzica biologicznego.

Zgłoszenia przysposobienia należy również dokonać w przychodni, do której uczęszcza dziecko, ewentualnie dokonać wyboru innej placówki lub innego lekarza rodzinnego.

W zależności od wieku dziecka może ono uczęszczać do żłobka, przedszkola lub szkoły – placówkę edukacyjną także należy powiadomić o przysposobieniu dziecka i zmianach, jakie niesie to ze sobą. W przypadku, gdy dziecko zostaje przysposobione przez męża matki lub żonę ojca, zazwyczaj nie mamy do czynienia ze zmianą przedszkola/szkoły, jednak dane dziecka wskazywane w wielu dokumentach wewnątrzszkolnych ulegną zmianie.

Przysposobienie dziecka rodzi też możliwości skorzystania z przywilejów typowo rodzicielskich, a więc z:

  • urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego (do momentu ukończenia przez dziecko 7 roku życia lub w razie odroczenia obowiązku szkolnego wobec tego dziecka – do chwili ukończenia przez nie 10 lat),

  • urlopu rodzicielskiego,

  • urlopu ojcowskiego,
  • urlopu wychowawczego (na takich samych zasadach, jak rodzice biologiczni),

  • becikowego (przy spełnieniu przesłanek określonych ustawą o świadczeniach rodzinnych).

Urlopy związane z rodzicielstwem (zarówno dla rodziców biologicznych, jak i rodziców adopcyjnych) to już jednak temat na zupełnie inny post – mam nadzieję, że uda mi się stworzyć go dla Was jeszcze podczas tego lata :)

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. 2016 nr 2064)

Prawa do zdjęcia należą do: Renee Ellis Designs

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *