Przysposobienie dziecka przez męża matki lub żonę ojca

family-1246963-1600x1200Są rodziny, które potrafią przetrwać wszystko – potop, trzęsienie ziemi, lawiny i inne kataklizmy. Są razem i razem będą. Bywa jednak i tak, że mimo najszczerszych chęci ludzie rozstają się, a dziecko lub dzieci zostają z jednym z nich. Mija czas, każde z rodziców układa sobie na nowo życie, pojawiają się nowi partnerzy, często współmałżonkowie, a później także kolejne dzieci.

W wielu przypadkach możliwe jest zachowanie pełnej władzy rodzicielskiej obojga rodziców nad dzieckiem z pierwszego związku. Ale jak to w życiu bywa – i od tej zasady istnieją wyjątki.

Jak uregulować sytuację prawną dziecka z pierwszego związku, gdy jego drugi rodzic został pozbawiony władzy rodzicielskiej? Czy możliwe jest przysposobienie dziecka przez nowego męża matki lub nową żonę ojca?

Jak najbardziej tak. Dzięki takiemu rozwiązaniu dziecko:

  • w świetle prawa stanie się dzieckiem osoby, która je przysposobiła (potocznie mówiąc: adoptowała),

  • otrzymuje nazwisko osoby, która je przysposobiła,

  • może otrzymywać od „nowego rodzica” alimenty lub samo być zobowiązane do alimentowania tego rodzica w przyszłości,

  • ma prawo dziedziczyć po przybranym rodzicu tak samo, jak jego dzieci biologiczne.

Rodzaje przysposobienia

Istnieją trzy rodzaje przysposobienia:

  • całkowite (zwane też pełnym nierozwiązywalnym),

  • pełne,

  • niepełne.

Przysposobienie całkowite polega na tym, że:

  • dziecko na stałe wchodzi do nowej rodziny i już zawsze będzie dzieckiem rodziców (lub rodzica), którzy je adoptują,

  • wygasa władza rodzicielska naturalnych rodziców,

  • dla dziecka zostaje sporządzony nowy akt urodzenia, w którym jako rodziców wpisuje się osoby przysposabiające.

Jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy biologiczni rodzice dziecka wyrazili przed sądem zgodę na jego adopcję w przyszłości, nie wskazując osoby przysposabiającego.

Przysposobienie pełne wywołuje takie same skutki, jak przysposobienie całkowite, ale:

  • z reguły następuje wpis do aktu urodzenia dziecka, a nie wydanie nowego aktu urodzenia,

  • z ważnych powodów sąd może je rozwiązać i „przywrócić” dziecko do naturalnej rodziny.

Przysposobienie niepełne polega na tym, że:

  • zostaje zerwana więź dziecka z naturalnymi rodzicami, ale nie z jego naturalną rodziną (dlatego np. dziecko będzie mogło dziedziczyć po naturalnych krewnych),

  • zostaje stworzony stosunek rodzicielski tylko między przysposabiającym a przysposobionym, ale dziecko nie zostaje włączone do nowej rodziny – nie stanie się bratem lub siostrą biologicznych dzieci przysposabiającego, nie uzyska nowych dziadków, wujków, cioć, kuzynów,

  • następuje wpis do aktu urodzenia dziecka i dziecko otrzymuje nazwisko „nowych” rodziców, ale w odpisach aktu urodzenia zazwyczaj wymienia się jego naturalnych rodziców.

W przypadku, gdy dziecko zostaje przysposobione przez współmałżonka swojego rodzica (męża matki lub żonę ojca) mamy do czynienia właśnie z przysposobieniem niepełnym.

Może zdarzyć się, że dziecko będzie przysposobione:

  • przez małżeństwo,

  • przez jedną osobę.

Przysposobienie a władza rodzicielska

Gdy dziecko jest adoptowane przez małżeństwo, władza rodzicielska nad nim zostaje przyznana obojgu nowym rodzicom.

Co jednak w sytuacji, gdy dziecko chce przysposobić małżonek lub partner biologicznej matki dziecka (albo żona/partnerka biologicznego ojca dziecka)?

Jeżeli dziecko zostaje przysposobione przez męża swojej biologicznej matki, tenże mąż uzyskuje władzę rodzicielską nad dzieckiem i sprawuje ją wspólnie z matką dziecka.

Tak samo dzieje się, jeżeli dziecko zostaje przysposobione przez żonę swojego biologicznego ojca – władza rodzicielska będzie przysługiwała obojgu małżonkom.

Uwaga! Inaczej jest, jeżeli przysposabiającym jest konkubent matki dziecka/konkubentka ojca dziecka. W wypadku przysposobienia przez partnera matki/ partnerkę ojca, biologiczny rodzic utraci władzę rodzicielską nad dzieckiem.

Warunki niezbędne dla orzeczenia przysposobienia przez sąd

  1. Przysposobić można tylko osobę małoletnią (czyli dziecko, które nie ukończyło jeszcze 18 lat) – warunek ten musi być spełniony w dniu złożenia wniosku o przysposobienie,

  2. Przysposobienie następuje wyłącznie dla dobra dziecka,

  3. Osoba przysposabiająca musi mieć:

– pełną zdolność do czynności prawnych (musi być pełnoletnia i nie może być ubezwłasnowolniona),

– odpowiednie kwalifikacje osobiste, które uzasadniają przekonanie, że będzie właściwie wywiązywała się ze swoich obowiązków wobec dziecka (czyli prawy charakter i zdolności wychowawcze),

– opinię kwalifikacyjną i świadectwo ukończenia szkolenia organizowanego przez ośrodek adopcyjny (nie dotyczy to osób spokrewnionych lub spowinowaconych z dzieckiem, czyli np. współmałżonka biologicznego rodzica dziecka)

  1. Między nowym rodzicem a dzieckiem powinna być odpowiednia różnica wieku (przyjmuje się, że jest to różnica ok. 18 lat),

  2. Konieczne jest wyrażenie zgody przez:

– biologicznych rodziców dziecka (nie jest to wymagane, jeżeli zostali oni pozbawieni władzy rodzicielskiej/ są nieznani/ porozumienie z nimi napotyka przeszkody trudne do przezwyciężenia),

– dziecko, jeżeli ukończyło już 13 lat ( gdy jest młodsze sąd oczywiście także powinien je wysłuchać), chyba że dziecko nie jest zdolne do wyrażenia zgody (np. z powodu choroby psychicznej) lub żądanie zgody byłoby sprzeczne z dobrem dziecka (np. dziecko wychowuje się w rodzinie przysposabiających i myśli, że jest ich biologicznym dzieckiem),

– opiekuna, jeżeli dziecko pozostaje pod opieką, gdyż opiekun jest przedstawicielem ustawowym dziecka,

– małżonka przysposabiającego (zgoda nie jest wymagana jeżeli małżonek nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych lub porozumienie z nim napotyka przeszkody trudne do przezwyciężenia np. z uwagi na odległość)

  1. Złożenie wniosku o przysposobienie 🙂

Wniosek o przysposobienie dziecka przez współmałżonka rodzica dziecka

Wniosek musi zostać złożony do sądu rejonowego właściwego dla przysposabiającego lub dla dziecka – do wydziału rodzinnego i nieletnich.

We wniosku należy wskazać:

  • dane wnioskodawcy (osoby, która chce przysposobić dziecko) takie, jak: imię i nazwisko, adres oraz numer PESEL,

  • dane uczestnika postępowania (czyli dziecka) – imię i nazwisko oraz adres, a także dane opiekuna prawnego dziecka (matki lub ojca) – imię i nazwisko oraz adres,

  • że wnioskodawca wnosi o orzeczenie przysposobienia niepełnego,

  • datę urodzenia dziecka i dane jego biologicznych rodziców,

  • motywację dla przysposobienia dziecka,

  • dlaczego dziecko nie pozostaje pod władzą rodzicielską jednego z rodziców,

  • dowody.

Wniosek o przysposobienie jest zwolniony z opłaty sądowej.

Wniosek składa się w 2 egzemplarzach (do obu muszą być dołączone wszystkie załączniki), a dodatkowo 1 egzemplarz zachowuje się dla siebie (z przybitą w sądzie datą złożenia pisma lub z potwierdzeniem nadania na poczcie).

Wzór wniosku o przysposobienie dziecka przez współmałżonka rodzica dziecka

Na prośbę Czytelniczek przygotowałam wzór wniosku o przysposobienie dziecka przez aktualnego męża jego matki i oczywiście krótką historyjkę, potrzebną do napisania wniosku (a w szczególności jego uzasadnienia).

Marta Żonkil wychowuje swojego 6 – letniego synka wspólnie z mężem Andrzejem Żonkil. Mieszkają w Inowrocławiu. Synek Kamil Krokus jest owocem jej związku z Janem Krokusem. Związku, który Marta chętnie wymazałaby z pamięci. Były partner nadużywał alkoholu i przemocy fizycznej zarówno wobec synka, jak i wobec niej. W 2011 roku został pozbawiony władzy rodzicielskiej. Marta i Andrzej chcieliby, aby Kamil stał się ich wspólnym dzieckiem w świetle prawa i by nosił nazwisko Andrzeja. Mogą złożyć wniosek o takiej treści:

Inowrocław, 22.04.2016 rok

Sąd Rejonowy w Inowrocławiu

III Wydział Rodzinny i Nieletnich

ul. Gabriela Narutowicza 42

88 – 100 Inowrocław

Wnioskodawca: Andrzej Żonkil, zam. w Inowrocławiu, ul. Rumiankowa 3/6, PESEL: 79052100576

Uczestnik postępowania: Kamil Krokus, zam. w Inowrocławiu, ul. Rumiankowa 3/6

reprezentowany przez matkę – Martę Żonkil, zam. w Inowrocławiu, ul. Rumiankowa 3/6

Wniosek o przysposobienie

W imieniu własnym wnoszę o:

1. orzeczenie przysposobienia małoletniego Kamila Krokus, urodzonego 3 stycznia 2010 roku w Inowrocławiu – syna Marty Żonkil i Jana Krokusa – przez wnioskodawcę,

2. nadanie dziecku nazwiska „Żonkil”;

3. dopuszczenie dowodu z akt Sądu Rejonowego w Inowrocławiu w sprawie III Nsm 257/10

na okoliczność pozbawienia biologicznego ojca Jana Krokusa władzy rodzicielskiej nad małoletnim

Kamilem Krokusem.

Uzasadnienie

Małoletni Kamil Krokus urodził się w dniu 3 stycznia 2010 roku w Inowrocławiu ze związku pozamałżeńskiego Marty Żonkil i Jana Krokusa.

Dowód: odpis zupełny aktu urodzenia dziecka.

Jan Krokus uznał swoje ojcostwo przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w Inowrocławiu w dniu 12 stycznia 2010 roku.

Pomimo uznania ojcostwa, Jan Krokus nie wykonywał władzy rodzicielskiej we właściwy sposób. Coraz częściej nadużywał alkoholu i stawał się agresywny w stosunku do syna i jego matki. W dniu 15 maja 2010 roku uderzył płaczące dziecko, a następnie dotkliwie pobił jego matkę, Martę Żonkil, gdy ta stanęła w obronie syna.

Dowód: zeznania Marty Żonkil w sprawie o sygn. akt III Nsm 257/10.

Pomimo szansy, jaką po tym zdarzeniu dała mu matka dziecka, Jan Krokus nie podjął się pełnienia roli ojca. Nadal nadużywał alkoholu i stosował przemoc fizyczną wobec Marty Żonkil każdorazowo przy kolejnym płaczu syna.

W konsekwencji takiego zachowania, postanowieniem Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 15 maja 2011 roku biologiczny ojciec dziecka został pozbawiony władzy rodzicielskiej.

Dowód: akta sprawy o sygn. akt III Nsm 257/10

W dniu 30 czerwca 2013 roku wnioskodawca zawarł związek małżeński z matką małoletniego, Martą Żonkil.

Dowód: odpis aktu małżeństwa.

Wnioskodawca od blisko 3 lat pełni dla małoletniego rolę faktycznego ojca. Małoletni Kamil Krokus jest silnie związany emocjonalnie z wnioskodawcą i tylko jego uznaje za swojego ojca.

W tej sytuacji orzeczenie o przysposobieniu małoletniego Kamila Krokusa przez wnioskodawcę jest w pełni zgodne z dobrem dziecka i pozwoli stronom postępowania na stworzenie pełnej rodziny.

Z uwagi na fakt, że ojciec biologiczny dziecka jest pozbawiony władzy rodzicielskiej – w oparciu o przepis art. 119 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – nie jest potrzebna jego zgoda na przysposobienie. Matka dziecka natomiast wyraża zgodę na przysposobienie.

Wnioskodawca jest człowiekiem odpowiedzialnym i sumiennym. Zdaje sobie sprawę z

moralnych i prawnych skutków przysposobienia i oświadcza, że dołoży wszelkich starań, aby zapewnić Kamilowi Krokus rozwój we właściwych warunkach.

Wnioskodawca jest z zawodu farmaceutą, jest zatrudniony na umowę o pracę na czas nieokreślony, zarabiając około 2500 zł (słownie: dwa tysiące pięćset złotych) miesięcznie. Jest więc w stanie sprostać obowiązkowi utrzymania założonej przez siebie rodziny.

Dowód: kserokopia umowy o pracę wnioskodawcy, zaświadczenie o zarobkach.

Tym samym wniosek jest w pełni zasadny i jako taki powinien zostać uwzględniony.

…………………

Andrzej Żonkil

Załączniki:

  1. odpis pisma wraz z załącznikami,

  2. odpis zupełny aktu urodzenia,

  3. odpis aktu małżeństwa,

  4. kserokopia umowy o pracę wnioskodawcy.

  5. zaświadczenie o zarobkach.

 

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy,
  • Ustawa z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego,
  • Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego,
  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.

 

Prawa do zdjęcia należą do: melbia