Zmiany w programie 500+

adult-17329_1280Moje lato pachnie morzem, lasem i jagodami. Dla wielu rodziców pobierających świadczenia – w szczególności 500+ – takie zapachy przetkane są wiatrem zmian.

Od wczoraj (1 sierpnia 2017 roku) ruszył nabór wniosków o świadczenie wychowawcze na kolejny okres zasiłkowy (na okres od 1.10.2017 roku do 30.09.2018 roku). To także od wczoraj zaczęło funkcjonować kilka zmian wprowadzonych w Programie Rodzina 500+, które spowodują, że w praktyce mniej osób będzie mogło pobierać świadczenie na pierwsze (lub jedyne) dziecko w rodzinie.

Jakie to zmiany?

ZMIANY ZWIĄZANE Z SYTUACJĄ RODZINNĄ WNIOSKODAWCY

Osoby samotnie wychowujące dziecko (a więc matka lub ojciec, którzy w treści wniosku o świadczenie wskazują wyłącznie siebie i dziecko) w celu uzyskania 500+ na pierwsze dziecko muszą przedstawić:

  • prawomocny odpis wyroku sądu określający wysokość alimentów na dziecko

    lub

  • odpis ugody alimentacyjnej.

Ugodę alimentacyjną można zawrzeć:

  • przed mediatorem, który prześle ją następnie do sądu w celu zatwierdzenia /uprzedzając Wasze pytania: tak – przepisowa mama także ma uprawnienia do sporządzenia takiej ugody 🙂 /

    lub

  • przed sądem w trakcie postępowania w sprawie o alimenty.

Kto nie musi przedkładać odpisu wyroku zasądzającego alimenty na dziecko lub odpisu ugody alimentacyjnej?

  • rodzice, którzy pozostają w związku małżeńskim,

  • rodzice, którzy żyją w związkach nieformalnych,

  • samotnie wychowujący dziecko ojciec lub matka, gdy drugi rodzic jest nieznany,

  • samotnie wychowujący dziecko ojciec lub matka, gdy drugi rodzic nie żyje,

  • powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone,

  • sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka.

Raz jeszcze – ze względu na treść Waszych maili i pytań – podkreślę: rodzice żyjący w konkubinacie / czyli nie biorący ślubu/ nie potrzebują mieć zasądzonych alimentów na dziecko, które wspólnie wychowują. Do ustalenia dochodu rodziny będzie w ich przypadku wzięty dochód osiągnięty w 2016 roku przez każde z nich (tak ojca, jak i matkę) oraz zmiany, jakie zaszły w sytuacji dochodowej w 2017 roku.

Czy wszystkie zmiany? Niestety nie. Zdarzać będą się sytuacje, w których mimo że rodzina nie uzyskuje już pewnego dochodu (np. dochodu z tytułu stypendium socjalnego), dochód ten nadal będzie wliczany tak, jakby wciąż był uzyskiwany.

W ustawie pojawiły się także nowe zapisy związane ze sposobem traktowania dochodu uzyskanego i utraconego.

ZMIANY ZWIĄZANE Z SYTUACJĄ DOCHODOWĄ WNIOSKODAWCY

Od chwili wejścia w życie 500+ (od 1.04.2016 roku) otrzymałam wiele maili, komentarzy i zapytań typu:

„Jestem zatrudniony na umowę o pracę i zarabiam 3000 zł netto. Czy jeżeli rozwiążę tą umowę z dniem 30 kwietnia i podpiszę kolejną (z innymi warunkami płacy) 5 maja, to organ potraktuje to jako utratę dochodu w wysokości 3000 zł netto i uzyskanie dochodu w wysokości 1500 zł netto?”.

Przez cały czas odpisywałam, że przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (a więc tej, która wprowadziła 500+) nie wskazują jak organ powinien postąpić w takiej sytuacji, jednak, iż w mojej ocenie jest to utrata i uzyskanie dochodu i jako taka powinna być traktowana.

Tak było. Było. Minęło. Od wczoraj w ustawie znajduje się nowy zapis regulujący tą kwestię:

„(…) Przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wyrejestrowania lub rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód z tych tytułów i w okresie 3 miesięcy licząc od dnia utraty dochodu uzyskali dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli pozarolniczą działalność gospodarczą.”

Oznacza to ni mniej, ni więcej, a to, że jeżeli wnioskodawca lub członek jego rodziny rozwiąże umowę o pracę, umowę zlecenie, umowę o świadczenie usług, a następnie ponownie nawiąże taką umowę z tym samym pracodawcą czy zleceniodawcą w ciągu 3 miesięcy od rozwiązania poprzedniej umowy – nie będą miały zastosowania przepisy o utracie i uzyskaniu dochodu.

Tak samo będzie w przypadku zamknięcia i ponownego otwarcia działalności gospodarczej – jeżeli działalność zostanie wyrejestrowana np. 1 stycznia i ponownie zarejestrowana np. 15 marca, nie będzie to już skutkowało utratą dochodu uzyskiwanego przed 1 stycznia i uzyskaniem dochodu po 15 marca.

Tym samym osobom, które starały się obniżyć swój dochód tak, by spełniać kryterium dochodowe wyznaczone treścią ustawy (800 zł netto na osobę miesięcznie lub 1200 zł, gdy w rodzinie jest dziecko niepełnosprawne), została zamknięta istniejąca do tej pory furtka.

ZMIANY W SPOSOBIE USTALANIA DOCHODU OSOBY PROWADZĄCEJ DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ, ROZLICZAJĄCEJ SIĘ RYCZAŁTEM LUB KARTĄ PODATKOWĄ

LUB OSIĄGAJĄCEJ DOCHODY OPODATKOWANE PODATKIEM ZRYCZAŁTOWANYM

W pierwszym okresie obowiązywania Programu 500+ osoby prowadzące działalność gospodarczą i rozliczające się ryczałtowo lub na zasadach tzw. karty podatkowej, a także osoby nieprowadzące działalności gospodarczej, ale osiągające inne dochody, od których podatek odprowadzany był ryczałtowo (np. z tytułu najmu lub dzierżawy), wypełniały oświadczenie o wysokości osiągniętego dochodu w roku kalendarzowym, który traktowany był wówczas za rok bazowy (2014). To oświadczenie było dołączane do wniosku jako jeden z jego załączników.

W kolejnym okresie zasiłkowym będzie inaczej. Zniknął załącznik do wniosku, w którym wskazywane były dochody opodatkowane ryczałtem lub kartą podatkową, a zamiast niego pojawił się nowy sposób obliczania dochodu z działalności opodatkowanej w ten sposób.

Nowo dodany art. 7 ust. 3 b ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wskazuje, że „W przypadku ustalania dochodu z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, przyjmuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia, przez ministra właściwego do spraw rodziny w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” w terminie do dnia 1 sierpnia każdego roku.”

W praktyce oznacza to, że co roku w odrębnym obwieszczeniu minister do spraw rodziny ogłosi jaki dochód roczny został uzyskany przez osobę rozliczającą się na zasadzie ryczałtu lub za pomocą karty podatkowej. Ten dochód będzie uzależniony od wysokości przychodu, od jakiego został zapłacony podatek w ciągu całego roku kalendarzowego.

1/12 tak ustalonego dochodu będzie stanowiła wyznaczony dochód miesięczny brany pod uwagę m.in. do ustalenia dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do 500+ na pierwsze dziecko.

Obwieszczenie w sprawie wysokości dochodu za rok 2016 z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, jakie zostało ogłoszone 27 lipca 2017 r. zawiera tabele określające wartość przychodu, od jakiego został w roku 2016 zapłacony podatek (pierwsza i druga kolumna) oraz przyjęty dla tych wartości dochód (ostatnia kolumna w każdej z tabelek).

Tabelek jest 6, a każda z nich odnosi się do innego rodzaju opodatkowania:

tabela nr1 – wysokość dochodu w przypadku podatku opłacanego w formie karty podatkowej (w tym podatku opłacanego w formie ryczałtu od przychodów osób duchownych) ,

tabela nr 2 – wysokość dochodu w przypadku podatku opłacanego w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych dla stawki podatkowej wynoszącej 2% lub 3% osiąganych przychodów,

tabela nr 3 – wysokość dochodu w przypadku podatku opłacanego w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych dla stawki podatkowej wynoszącej 5,5% osiąganych przychodów,

tabela 4 – wysokość dochodu w przypadku podatku opłacanego w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych dla stawki podatkowej wynoszącej 8,5% lub 10% osiąganych przychodów,

tabela 5 – wysokość dochodu w przypadku podatku opłacanego w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych dla stawki podatkowej wynoszącej 17% osiąganych przychodów,

tabela 6 – wysokość dochodu w przypadku podatku opłacanego w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych dla stawki podatkowej wynoszącej 20% osiąganych przychodów.

Jeżeli więc w 2016 roku w Twoim mieszkaniu otrzymanym w spadku po babci zamieszkiwali lokatorzy, którzy łącznie zapłacili Ci 9500 zł, a kwota ta została opodatkowana ryczałtowo (stawka podatkowa 8,5% osiąganych przychodów), to zgodnie ze wskazaniami tabeli nr 4 Twój dochód z tego tytułu wyniósł 1147,01 zł.

Dzieląc 1147,01 na 12, Twój dochód miesięczny z tytułu najmu mieszkania wyniesie 95,58 zł.

Jeżeli jednak podatek opłacany był w formie ryczałtu według stawki 17% osiąganych przychodów (bo dotyczy działalności polegającej np. na zarządzaniu nieruchomościami na zlecenie), kwotę dochodu należy odczytać w tabeli nr 5 i wyniesie ona w przypadku przychodu 9500 zł – 3099,17 zł. Wówczas miesięczny dochód będzie stanowić 3099,17 zł/12 = 258,26 zł.

Pełna treść obwieszczenia dostępna jest tutaj.

TERMIN ZŁOŻENIA WNIOSKU A TERMIN WYPŁATY ŚWIADCZENIA

Nabór wniosków o 500+ ruszał po raz pierwszy 1-ego kwietnia 2016 roku. Wszystkie wnioski złożone wówczas od 1-ego kwietnia do 30 czerwca i rozpatrzone pozytywnie skutkowały przyznaniem prawa do świadczenia od 1-ego kwietnia (a więc często z wyrównaniem za 3 miesiące). W tym roku wnioski na okres od 1.10.2017 roku do 30.09.2018 roku można składać od 1-ego sierpnia do 31 października, jednak nie spowoduje to przyznania świadczenia z wyrównaniem. W sytuacji zaś, gdy wniosek zostanie złożony później niż do 31 października, prawo do świadczenia wychowawczego zostanie ustalone od miesiąca złożenia wniosku, bez wyrównania za wcześniejsze miesiące w ramach obowiązującego okresu zasiłkowego.

Zdjęcie pochodzi z zasobów pixabay