Co to znaczy essa? Słownik młodzieżowy
Jeśli masz nastoletnie dziecko lub kontaktujesz się z młodzieżą, na pewno słyszałeś już wielokrotnie słowo essa. To wyrażenie, które w 2022 roku zostało oficjalnie uznane za Młodzieżowe Słowo Roku, zdominowało sposób komunikacji młodego pokolenia. Ale co tak naprawdę znaczy essa i dlaczego stało się tak popularne?
Czym jest essa i co oznacza to słowo?
Essa to uniwersalne słowo młodzieżowe, które może oznaczać praktycznie wszystko – w zależności od kontekstu, tonu głosu i sytuacji. Najczęściej jednak używane jest jako okrzyk radości, triumfu lub zadowolenia z osiągniętego sukcesu.
Młodzież wykrzykuje „essa!”, gdy zda sprawdzian, wygra w grę komputerową, dostanie dobrą wiadomość lub po prostu będzie w świetnym nastroju.
To słowo może też oznaczać coś łatwego i przychodzącego bez wysiłku. Kiedy nastolatek mówi „zrobiłem to z essą”, oznacza to, że zadanie nie sprawiło mu żadnego problemu.
Essa wiąże się z wyluzowaniem, dystansem do rzeczywistości i pozytywnym podejściem do życia. W tym kontekście młodzi ludzie używają również wyrażenia „mieć essę”, co znaczy po prostu „mieć luz”.
Co ciekawe, essa funkcjonuje także jako forma powitania lub pożegnania, podobnie jak popularne kiedyś „siema”. Można powiedzieć „essa!” na przywitanie, można tym słowem zakończyć rozmowę.
To niezwykle elastyczne wyrażenie, które młodzież dopasowuje do swoich potrzeb komunikacyjnych, nadając mu za każdym razem nieco inne znaczenie.
Essa to coś więcej niż tylko słowo – to sposób wyrażania pozytywnych emocji, dystansu do problemów i beztroski wobec życia. To językowy kod, który łączy młode pokolenie.
Skąd się wzięło słowo essa?
Historia powstania słowa essa nie jest do końca jasna, co zresztą jest typowe dla młodzieżowego slangu.
Wyrażenie to prawdopodobnie wywodzi się ze środowiska hip-hopowego, gdzie pojawiało się podczas bitew freestyle’owych raperów. W tamtym kontekście essa pełniła funkcję okrzyku dodającego energii, podkreślającego luz i flow wykonawcy.
Niektórzy językoznawcy wskazują na związek essy z angielskim słowem „easy” (wymawianym jako „izi”), które w polskiej wymowie mogło przekształcić się właśnie w „essa”. Ta teoria wydaje się bardzo prawdopodobna, zwłaszcza że młodzież często używa essy w znaczeniu „łatwe”, „bez problemu”.
Inni sugerują, że może to być zniekształcona forma okrzyku „jest!” wypowiadanego z entuzjazmem i przeciągnięciem.
Z czasem słowo przeniknęło z undergroundu do mainstreamu dzięki influencerom, youtuberom i streamerom.
Prawdziwą eksplozję popularności essa przeżyła jednak na platformie TikTok, gdzie krótkie filmiki z tym okrzykiem zaczęły zdobywać miliony wyświetleń. Social media sprawiły, że essa przestała być niszowym wyrażeniem i stała się zjawiskiem kulturowym obejmującym całe młode pokolenie.
Jak młodzież używa słowa essa?
Aby zrozumieć, jak funkcjonuje essa w praktyce, warto przyjrzeć się konkretnym sytuacjom, w których młodzi ludzie sięgają po to słowo. Jego wszechstronność sprawia, że może pojawić się w zupełnie różnych kontekstach.
Wyrażanie radości i triumfu
Najczęstszy sposób użycia essy to okrzyk radości po osiągnięciu sukcesu. Nastolatek, który dostał dobrą ocenę ze sprawdzianu, może wykrzyknąć: „Essa! Piątka z matmy!”.
Podobnie gracz, który wygrał rundę w Fortnite czy innej popularnej grze, krzyczy „Essa!” na znak zwycięstwa. To wyraz satysfakcji z dobrze wykonanej pracy lub szczęśliwego zbiegu okoliczności.
W tej funkcji essa zastępuje dłuższe zdania typu „super!”, „udało się!” czy „jestem zadowolony”. Jedno krótkie słowo przekazuje całą gamę pozytywnych emocji.
Młodzież ceni sobie tę zwięzłość – zamiast rozwodzić się nad swoimi uczuciami, wystarczy jeden energiczny okrzyk.
Podkreślanie luzu i dystansu
Kiedy nastolatek mówi „mam essę” lub „ale mam essę!”, oznacza to, że jest wyluzowany i nic go nie stresuje. To swego rodzaju deklaracja spokoju i dystansu do sytuacji, która mogłaby innych denerwować. Na przykład uczeń, który nie musi pisać trudnego sprawdzianu, może powiedzieć: „Ja mam essę, jestem zwolniony”.
W tym kontekście essa wyraża też pewną filozofię życiową młodego pokolenia. W świecie pełnym presji, oczekiwań i ciągłej rywalizacji, młodzi ludzie szukają sposobów na odreagowanie stresu. Essa staje się językowym sposobem na pokazanie, że nie wszystko trzeba brać na poważnie, że warto zachować luz i cieszyć się chwilą.
Forma powitania i pożegnania
Essa może też służyć jako zwykłe „cześć” lub „pa”. Nastolatki spotykając się na korytarzu szkolnym, mogą przywitać się okrzykiem „Essa!”. Podobnie można tym słowem zakończyć rozmowę w mediach społecznościowych. Ta funkcja pokazuje, jak bardzo essa stała się uniwersalnym elementem młodzieżowego kodu komunikacyjnego.
To zjawisko nie jest nowe – poprzednie pokolenia używały podobnie „siema” czy „elo”. Essa jest po prostu kolejnym etapem ewolucji młodzieżowego języka, dostosowanym do rytmu i stylu komunikacji w social mediach.
Łączenie z gestem dłoni
Co ciekawe, essa ma również swoją niewerbalną formę wyrazu. Młodzież często łączy to słowo z charakterystycznym gestem dłoni przypominającym emotikę 🤙 (shaka sign). Ten gest – wyprostowany kciuk i mały palec przy zgiętych pozostałych palcach – dodatkowo podkreśla luz i pozytywne nastawienie.
Kiedy nastolatek pokazuje ten gest i mówi „essa”, komunikat jest jasny: wszystko w porządku, mam to pod kontrolą, jestem wyluzowany. To połączenie słowa i gestu tworzy kompletny kod kulturowy, który jest natychmiast rozpoznawalny przez rówieśników.
Essa. Młodzieżowe Słowo Roku 2022
W plebiscycie organizowanym przez Wydawnictwo Naukowe PWN we współpracy z Uniwersytetem Warszawskim essa zdobyła prawie 24 tysiące głosów i została oficjalnie uznana za Młodzieżowe Słowo Roku 2022.
W pierwszym etapie konkursu internauci zgłosili prawie 125 tysięcy propozycji, obejmujących 8221 różnych słów i wyrażeń. To pokazuje ogromną kreatywność językową młodego pokolenia.
Jury konkursu doceniło essę za jej pojemność znaczeniową i uniwersalność. Profesor Anna Wileczek z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, przewodnicząca jury, podkreśliła, że essa dobrze oddaje charakter komunikacji młodzieży.
Słowo to może obwieścić każdy stan – od ekstatycznego okrzyku radości po zasygnalizowanie „nieznośnej lekkości bytu”.
Kapituła przyznała również Nagrodę Jury dla słowa „odklejka”, które również zasługuje na uwagę rodziców. Odklejka oznacza stan oderwania od rzeczywistości lub osobę nieobecną myślami.
Te dwa słowa – essa i odklejka – doskonale obrazują dwa bieguny młodzieżowej rzeczywistości: z jednej strony luz i beztroskę, z drugiej oderwanie i problemy z koncentracją.
Wśród innych popularnych słów zgłoszonych do konkursu znalazły się: „slay” (coś świetnego, zabójczo dobrego), „betoniarz” (związane z viralem internetowym), „łymyn” czy „NPC” (osoba zachowująca się dziwnie, nienaturalnie). Wszystkie te wyrażenia pokazują, jak bardzo internet i kultura memów wpływają na język młodzieży.
Co essa mówi o współczesnej młodzieży?
Popularność słowa essa to nie tylko ciekawostka językowa. To także ważny sygnał o wartościach i sposobie myślenia młodego pokolenia. W świecie pełnym napięcia, niepewności i presji osiągnięć, essa staje się manifestem prawa do lekkości, dystansu i beztroski.
Młodzi ludzie dorastają w czasach, które stawiają przed nimi ogromne wymagania. Konkurencja o miejsca na uczelniach, presja sukcesu zawodowego, ciągłe porównywanie się w social mediach, lęk przed przyszłością w niepewnym świecie – to wszystko generuje stres.
Essa jest językową odpowiedzią na to przeciążenie. To sposób na powiedzenie: „Nie wszystko muszę kontrolować. Mogę być wyluzowany. Mogę cieszyć się momentem.”
Essa to nie tylko słowo – to filozofia życiowa młodego pokolenia, które w świecie pełnym presji szuka przestrzeni na luz, radość bez powodu i mikro-wolność.
Językoznawcy zwracają uwagę na jeszcze jeden aspekt. Essa to przykład minimalizmu językowego jako formy ekspresji. W czasach, gdy młodzież przetwarza ogromną ilość informacji i większość komunikacji prowadzi przez reakcje emoji, krótkie filmy i komentarze, essa jest idealnym rozwiązaniem.
Essa to fonetyczna emotka, która działa błyskawicznie – przekazuje nastrój bez konieczności tłumaczenia się.
To zjawisko wpisuje się w szerszy trend. Współczesna młodzież komunikuje się inaczej niż poprzednie pokolenia. Dla nich słowo to tylko jedna z warstw przekazu, obok obrazu, muzyki, gestu czy memów. Essa idealnie pasuje do tej nowej estetyki: jest krótka, rytmiczna, łatwa do osadzenia w filmiku na TikToku czy komentarzu na Instagramie

