Uczucie zimna w ciąży – skąd się bierze i czy jest groźne?

Uczucie zimna w ciąży to dolegliwość, która dotyka wiele przyszłych mam. Często pojawia się niespodziewanie i może budzić niepokój, szczególnie gdy jest bardzo nasilone. Warto wiedzieć, kiedy jest to naturalna reakcja organizmu, a kiedy sygnał, że należy skonsultować się z lekarzem.

Skąd bierze się uczucie zimna na początku ciąży?

Uczucie przeszywającego chłodu w pierwszych tygodniach ciąży zaskakuje wiele kobiet. Zdarza się, że przykryta grubą kołdrą przyszła mama przez długi czas nie potrafi się rozgrzać. Często ten objaw bywa mylony z początkiem przeziębienia, ale ma zupełnie inne źródło.

Wszystko dzieje się za sprawą gwałtownych zmian hormonalnych zachodzących w organizmie kobiety. Głównym odpowiedzialnym za to uczucie jest progesteron – hormon niezbędny do utrzymania ciąży. Jego poziom po zapłodnieniu wzrasta bardzo dynamicznie, co wpływa na wiele procesów w ciele. Progesteron powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych i obniżenie ciśnienia tętniczego, co może prowadzić do odczuwania chłodu.

Podwzgórze, czyli struktura mózgu odpowiedzialna za termoregulację organizmu, zostaje niejako „zbombardowane” dużą ilością hormonów. W efekcie może mieć trudności z prawidłowym utrzymaniem temperatury ciała. To dlatego ciężarne kobiety często doświadczają nagłych zmian – raz ogarnia je pot, innym razem przeszywający chłód, mimo że temperatura otoczenia nie uległa zmianie.

W pierwszym trymestrze ciąży organizm intensywnie przystosowuje się do nowego stanu, co często objawia się uczuciem zimna, które zazwyczaj mija wraz z postępem ciąży.

Jak odróżnić zwykłe uczucie zimna od niepokojących objawów?

Rozróżnienie między normalnym uczuciem chłodu a objawami wymagającymi konsultacji medycznej jest niezwykle ważne dla spokoju przyszłej mamy. Nie każde odczucie zimna musi oznaczać problem zdrowotny.

Zwykłe uczucie chłodu

Typowe uczucie zimna w ciąży to subiektywne odczucie, że jest nam po prostu chłodno. Może mu towarzyszyć gęsia skórka, chłodne dłonie i stopy. Nie występują przy tym żadne inne niepokojące objawy. Kobieta może potrzebować więcej ubrań niż zwykle lub dłużej rozgrzewać się po powrocie z zewnątrz.

Takie odczucia najczęściej pojawiają się wieczorem lub w nocy. Mogą być bardziej nasilone po posiłku, gdy krew napływa do układu pokarmowego. Jest to całkowicie naturalna reakcja organizmu i nie wymaga interwencji medycznej, o ile nie towarzyszy jej żaden dodatkowy objaw.

Dreszcze wymagające uwagi

Dreszcze to coś zupełnie innego niż zwykłe uczucie chłodu. Są to mimowolne, rytmiczne skurcze mięśni, które ciało wywołuje, aby podnieść temperaturę. Często są bardzo intensywne i trudne do opanowania. Kobieta może dosłownie trząść się z zimna.

Dreszcze zwykle sygnalizują, że w organizmie coś się dzieje. Mogą poprzedzać gorączkę lub pojawiać się na początku infekcji. Jeśli doświadczasz dreszczy, zawsze warto zmierzyć temperaturę ciała i obserwować, czy nie pojawią się inne objawy. Każde powtarzające się, silne drżenie ciała powinno być ocenione przez lekarza, nawet jeśli temperatura pozostaje w normie.

Kiedy trzeba udać się do lekarza?

Niektóre sytuacje wymagają natychmiastowej konsultacji medycznej. Nigdy nie należy bagatelizować objawów, które wzbudzają niepokój, szczególnie w czasie ciąży, gdy zdrowie mamy i dziecka są ze sobą ściśle związane.

Bezwzględnie skontaktuj się z lekarzem, jeśli uczuciu zimna towarzyszą następujące objawy:

• gorączka powyżej 38,8°C,
• silne, powtarzające się dreszcze lub drgawki,
• ból brzucha, szczególnie skurczowy,
• pieczenie lub ból podczas oddawania moczu,
• ból w okolicy lędźwiowej,
• silny ból głowy,
• znaczne osłabienie uniemożliwiające normalne funkcjonowanie,
• nietypowe upławy o zmienionym zapachu lub kolorze,
• krwawienie z dróg rodnych.

Wiele infekcji w ciąży może mieć nietypowy przebieg. Organizm kobiety w odmiennym stanie reaguje inaczej niż zwykle, dlatego czasem infekcja może się rozwijać podstępnie. Infekcje dróg moczowych u ciężarnych często na początku objawiają się tylko dreszczami i dyskomfortem, zanim pojawi się wysoka gorączka. Nieleczona infekcja może prowadzić do poważnych powikłań.

Nie należy też pomijać sytuacji, gdy uczucie zimna jest bardzo uporczywe i utrzymuje się przez cały okres ciąży. Może to wskazywać na problemy z tarczycą lub inne schorzenia endokrynologiczne. Lepiej zgłosić się na wizytę raz za dużo niż zignorować potencjalnie poważny sygnał organizmu.

Jakie mogą być przyczyny uczucia zimna?

Uczucie zimna w ciąży może mieć różnorodne źródła. Większość z nich to naturalne procesy fizjologiczne, ale istnieją również przyczyny medyczne wymagające leczenia.

Naturalne zmiany w organizmie

Podstawową przyczyną odczuwania chłodu są zmiany w gospodarce hormonalnej. Poza progesteronem, o którym już była mowa, znaczenie mają również hormony tarczycy, które w ciąży działają bardziej intensywnie. Wszystkie te hormony wpływają na metabolizm i termoregulację.

Zwiększona objętość krwi krążącej w organizmie ciężarnej sprawia, że jej dystrybucja może być zmieniona. Serce pompuje więcej krwi, ale nie zawsze dociera ona równomiernie do wszystkich części ciała. To dlatego szczególnie kończyny – dłonie i stopy – często są zimne.

Wraz z rozwojem ciąży organizm coraz lepiej radzi sobie z tymi zmianami. W drugim i trzecim trymestrze uczucie zimna zazwyczaj ustępuje, a zastępuje go raczej odczuwanie ciepła i zwiększona potliwość. Jest to związane z podwyższonym metabolizmem i większą ilością krwi przepływającej przez rozszerzone naczynia obwodowe.

Przyczyny wymagające leczenia

Czasem za uczuciem zimna kryją się problemy zdrowotne, które wymagają interwencji lekarskiej. Niedokrwistość, szczególnie z niedoboru żelaza, jest bardzo częstą przyczyną odczuwania chłodu w ciąży. Objawiają się jej również bladość skóry, zmęczenie, zawroty głowy i osłabienie. Żelazo jest niezbędne do produkcji hemoglobiny, która transportuje tlen do tkanek.

Niedoczynność tarczycy to kolejne schorzenie, które może powodować przewlekłe uczucie zimna. Towarzyszą mu zazwyczaj przyrost masy ciała, spowolnienie, suchość skóry i wypadanie włosów. W ciąży prawidłowa funkcja tarczycy jest szczególnie ważna dla rozwoju dziecka.

Infekcje stanowią osobną kategorię przyczyn. Mogą to być banalne przeziębienia wywołane przez rinowirusy, ale także grypa, która u kobiet ciężarnych może przebiegać ciężko. Infekcje dróg moczowych są bardzo powszechne w ciąży i często na początku dają objawy w postaci dreszczy i uczucia chłodu, zanim pojawią się typowe dolegliwości.

Jak sobie radzić z uczuciem zimna w ciąży?

Jeśli lekarz wykluczył poważne przyczyny uczucia zimna, można zastosować proste domowe metody, aby poprawić komfort cieplny. Wiele z nich przynosi szybką ulgę i nie wymaga żadnych specjalnych nakładów.

Sprawdzone sposoby na walkę z uczuciem chłodu:

• ubieraj się warstwowo – kilka cieńszych warstw ubrania lepiej zatrzymuje ciepło niż jedna gruba,
• noś ciepłe skarpety i wygodne kapcie w domu,
• nie zapominaj o czapce i szaliku nawet w chłodne, ale nie mroźne dni,
• pij ciepłe napoje – herbaty ziołowe, buliony, ciepłą wodę z cytryną,
• stosuj termofor lub ciepłą kąpiel (jeśli nie ma przeciwwskazań),
• dbaj o odpowiednią temperaturę w pomieszczeniach, ale unikaj przegrzewania,
• regularnie się poruszaj – spacery poprawiają krążenie krwi.

Dieta odgrywa również dużą rolę w utrzymaniu prawidłowej temperatury ciała. Warto spożywać posiłki bogate w żelazo, takie jak czerwone mięso, szpinak, soczewica czy buraki. Witamina C wspomaga wchłanianie żelaza, dlatego warto łączyć produkty zawierające żelazo z owocami bogatymi w tę witaminę. Regularne, zbilansowane posiłki zapewniają organizmowi energię potrzebną do utrzymania właściwej temperatury.

Odpowiednia ilość snu i wypoczynku to kolejny element układanki. Przemęczenie osłabia organizm i może nasilać odczuwanie chłodu. Warto zadbać o higienę snu – regularną porę kładzenia się do łóżka, odpowiednią temperaturę w sypialni i wygodne warunki. Unikanie stresu również pomaga – techniki relaksacyjne, łagodna joga czy medytacja pozytywnie wpływają na samopoczucie i zdolność ciała do utrzymania równowagi termicznej.

Czy w drugim i trzecim trymestrze też może być zimno?

Uczucie zimna najczęściej doskwiera w pierwszym trymestrze ciąży i zazwyczaj ustępuje wraz z jego zakończeniem. Nie dzieje się to jednak z dnia na dzień – organizm stopniowo adaptuje się do nowych warunków, a objawy zanikają powoli.

W drugim trymestrze większość kobiet odczuwa raczej uczucie ciepła niż zimna. Jest to związane ze zwiększonym przepływem krwi, podwyższonym metabolizmem i rozszerzonymi naczyniami krwionośnymi w skórze. Wiele przyszłych mam skarży się w tym okresie na nocne poty i uczucie gorąca.

Jeśli uczucie zimna utrzymuje się również w drugim i trzecim trymestrze, warto poinformować o tym lekarza prowadzącego ciążę. Może to być sygnał niedoczynności tarczycy, niedoboru żelaza lub innego schorzenia wymagającego diagnostyki. W trzecim trymestrze dreszcze bez gorączki, którym towarzyszą nudności, wymioty lub biegunka, mogą być jednym z pierwszych zwiastunów rozpoczynającego się porodu. Organizm w ten sposób często oczyszcza się przed akcją porodową.

W drugim i trzecim trymestrze ciąży większość kobiet odczuwa raczej uczucie ciepła i zwiększoną potliwość niż zimno, co jest naturalnym efektem przyspieszenia metabolizmu.

Jakie badania może zlecić lekarz?

Gdy uczucie zimna jest uporczywe lub towarzyszą mu niepokojące objawy, lekarz prowadzący ciążę może zdecydować o przeprowadzeniu dodatkowych badań diagnostycznych. Ich celem jest wykluczenie lub potwierdzenie przyczyn medycznych dolegliwości.

Podstawowym badaniem jest morfologia krwi z rozmazem. Pozwala ona ocenić ogólny stan zdrowia, wykryć ewentualne infekcje poprzez analizę białych krwinek oraz zdiagnozować niedokrwistość. Jeśli wyniki wskazują na anemię, kolejnym krokiem będzie oznaczenie poziomu żelaza i ferrytyny. Ferrytyna to białko magazynujące żelazo, a jej niski poziom wskazuje na niedobór tego pierwiastka, zanim rozwinie się pełnoobjawowa anemia. Uzupełnienie niedoborów żelaza często prowadzi do poprawy samopoczucia i ustąpienia uczucia zimna.

Oznaczenie poziomu TSH, czyli hormonu tyreotropowego, służy ocenie funkcji tarczycy. Nieprawidłowy poziom TSH może świadczyć o niedoczynności tarczycy, która jest częstą przyczyną przewlekłego uczucia chłodu, zmęczenia i problemów z wagą. W ciąży prawidłowa praca tarczycy jest szczególnie ważna dla rozwoju układu nerwowego dziecka. Badanie ogólne moczu pozwala wykryć infekcje dróg moczowych, nawet gdy objawy są nietypowe lub mało nasilone. Nieleczona infekcja może prowadzić do poważnych powikłań, dlatego jej szybkie rozpoznanie jest priorytetem. Decyzję o zakresie badań zawsze podejmuje lekarz na podstawie wywiadu, objawów i badania przedmiotowego.

Uwaga! Powyższy artykuł nie zastępuje porady medycznej i powinien być traktowany wyłącznie w celach informacyjnych. W przypadku jakichkolwiek pytań czy też problemów zdrowotnych, skontaktuj się ze specjalistą.