Rumianek dla niemowlaka – kiedy i jak podawać?
Rumianek pospolity od wieków ceniony jest za swoje łagodne właściwości lecznicze. Wielu rodziców zastanawia się, czy można go bezpiecznie stosować u najmłodszych dzieci. W tym artykule dowiesz się, kiedy i jak podawać rumianek niemowlętom oraz jakie dolegliwości może łagodzić.
Od kiedy można podawać rumianek niemowlętom?
Teoretycznie rumianek może być stosowany już od pierwszych dni życia dziecka, jednak wymaga to szczególnej ostrożności i konsultacji z lekarzem pediatrą. Roślina ta charakteryzuje się łagodnym działaniem, co czyni ją stosunkowo bezpieczną dla małych dzieci. Niemniej jednak każda decyzja o podawaniu jakichkolwiek środków niemowlęciu powinna być uzgodniona ze specjalistą.
W pierwszym półroczu życia dzieci powinny być karmione wyłącznie mlekiem matki lub mieszanką mleczną. Podawanie innych płynów, w tym herbat ziołowych, może prowadzić do zmniejszenia ilości spożywanego mleka. To z kolei skutkuje ograniczeniem dostarczanych kalorii i składników odżywczych niezbędnych do prawidłowego rozwoju. Dlatego herbatę rumiankową warto wprowadzać dopiero po rozpoczęciu rozszerzania diety, czyli zazwyczaj po ukończeniu 6. miesiąca życia.
Jeśli niemowlę cierpi na uporczywe kolki lub wzdęcia, lekarz może zalecić podawanie niewielkich ilości naparu z rumianku nawet wcześniej. Zawsze jednak należy stosować się do indywidualnych zaleceń specjalisty dotyczących dawkowania i częstotliwości podawania.
Właściwości lecznicze rumianku
Rumianek pospolity zawiera wiele cennych związków aktywnych, które odpowiadają za jego wszechstronne działanie lecznicze. Koszyczki kwiatowe tej rośliny są bogate w flawonoidy, olejki eteryczne oraz inne substancje o udokumentowanym wpływie na organizm.
Najważniejsze właściwości rumianku obejmują:
- działanie rozkurczowe – zmniejsza napięcie mięśni gładkich przewodu pokarmowego,
- działanie przeciwzapalne – łagodzi stany zapalne skóry i błon śluzowych,
- działanie przeciwbólowe – przynosi ulgę w różnych dolegliwościach bólowych,
- działanie antybakteryjne – wspomaga walkę z drobnoustrojami chorobotwórczymi,
- działanie uspokajające – ułatwia zasypianie i wyciszenie.
Flawonoidy zawarte w rumianku wykazują silne właściwości rozkurczowe, dlatego napar z tej rośliny skutecznie łagodzi bolesne skurcze jelit u niemowląt.
Na jakie dolegliwości pomaga rumianek?
Zastosowanie rumianku u niemowląt jest bardzo szerokie. Roślina ta może przynieść ulgę w wielu typowych dolegliwościach występujących u małych dzieci, zarówno stosowana wewnętrznie, jak i zewnętrznie.
Problemy trawienne
Rumianek doskonale sprawdza się w łagodzeniu dolegliwości żołądkowo-jelitowych, które często trapią niemowlęta. Ciepły napar pomaga rozluźnić napięte mięśnie przewodu pokarmowego. Dzięki temu dzieci łatwiej się wypróżniają, a dyskomfort związany z zaparciami ulega zmniejszeniu.
Wzdęcia stanowią kolejny problem, w którym rumianek okazuje się pomocny. Napar pobudza perystaltykę jelit i ułatwia usuwanie nagromadzonego w jelitach powietrza. Mniej wzdęć oznacza mniej napadów bolesnych kolek, co przekłada się na spokojniejsze noce zarówno dla dziecka, jak i rodziców. Czasem wystarczy kilka łyków ciepłej herbatki, aby maluch poczuł ulgę i mógł wypróżnić się bez problemu.
Dolegliwości skórne
Delikatna skóra niemowląt jest szczególnie podatna na różnego rodzaju podrażnienia. Rumianek stosowany zewnętrznie świetnie radzi sobie z takimi problemami. Odparzenia pieluchowe, które manifestują się czerwonymi zmianami w okolicach pośladków i narządów płciowych, szybciej goją się po obmywaniu naparami z rumianku.
W ciepłe dni na skórze maluchów często pojawiają się potówki – drobne, czerwone krostki będące skutkiem przegrzania organizmu. Kąpiele z dodatkiem rumianku łagodzą te zmiany i przynoszą ulgę. Roślina działa również kojąco przy wysypkach alergicznych, zmniejszając swędzenie i stan zapalny skóry.
Ząbkowanie
Okres wyrzynania się pierwszych ząbków bywa trudny dla niemowląt i ich rodziców. Dziąsła stają się obrzęknięte, bolesne i wrażliwe. Przecieranie ich chłodnym naparem z rumianku może przynieść ulgę w bólu. Właściwości przeciwzapalne rośliny pomagają zmniejszyć obrzęk, natomiast lekki efekt znieczulający łagodzi dyskomfort.
Przeziębienie i katar
Gdy niemowlę „złapie” przeziębienie, rumianek może wspomóc leczenie. Inhalacje z naparów rumiankowych ułatwiają oddychanie przez nos. Wystarczy postawić miskę z ciepłym naparem w bezpiecznej odległości od łóżeczka dziecka, aby maluch mógł wdychać ulatniające się olejki eteryczne. Te substancje nawilżają błonę śluzową nosa i wykazują działanie odkażające.
Warto jednak pamiętać, że rumianek nie zastąpi profesjonalnego leczenia w przypadku poważniejszych infekcji. Przy wysokiej gorączce, uporczywym kaszlu czy problemach z oddychaniem należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.
Jak przygotować napar z rumianku?
Właściwe zaparzenie rumianku ma istotne znaczenie dla jego skuteczności. Napar należy przygotowywać każdorazowo na świeżo, ponieważ szybko traci swoje właściwości lecznicze. Do przygotowania herbatki potrzebujemy łyżkę suszonego ziela lub jedną torebkę z herbatką i szklankę wrzątku.
Susz zalewamy wrząca wodą i pozostawiamy pod przykryciem na około 10 minut. Po tym czasie napar należy przecedzić i ostudzić do temperatury pokojowej lub letniej. Nigdy nie podajemy dziecku gorącego płynu, który mógłby poparzyć delikatne śluzówki. Przed podaniem warto sprawdzić temperaturę naparu na wewnętrznej stronie nadgarstka.
Jeśli używamy gotowych herbat w torebkach przeznaczonych dla niemowląt, postępujemy zgodnie z instrukcją producenta umieszczoną na opakowaniu. Takie produkty są zazwyczaj dostosowane do potrzeb najmłodszych dzieci i często nie wymagają długiego parzenia.
Jak podawać rumianek niemowlęciu?
Sposób podawania naparu zależy od wieku dziecka i jego umiejętności. Młodszym niemowlętom najlepiej podawać herbatkę za pomocą małej łyżeczki. Starsze maluchy, które już ćwiczą samodzielne picie, mogą spożywać napar z kubka niekapka.
Unikać należy podawania herbat ziołowych przez butelkę ze smoczkiem. Taka metoda może nasilić problemy z karmieniem i zwiększyć ryzyko próchnicy. Płyny inne niż mleko powinny być podawane w inny sposób, aby dziecko uczyło się odróżniać różne rodzaje napojów.
Dietetycy zalecają podawanie niemowlętom nie więcej niż 25-50 ml naparu z rumianku dziennie, przygotowanego z 1-2 łyżeczek suszu.
Ilość podawanego naparu musi być ograniczona, aby nie zakłócać laktacji i nie zmniejszać apetytu dziecka na mleko. W pierwszym roku życia mleko matki lub mieszanka mleczna powinny pozostać podstawą diety. Herbatki ziołowe stanowią jedynie dodatek stosowany w określonych sytuacjach zdrowotnych.
Czy słodzić rumianek dla niemowlaka?
Napar z rumianku ma specyficzny, lekko gorzkawy smak, który dorosłym może wydawać się mało przyjemny. Rodzice często są kuszeni, aby posłodzić herbatkę przed podaniem jej dziecku. To jednak zły pomysł z kilku powodów.
Przyzwyczajanie niemowląt do słodkich smaków zwiększa ryzyko wystąpienia wybiórczości pokarmowej w przyszłości. Dzieci, które od najmłodszych lat otrzymują dosłodzone napoje, później niechętnie sięgają po produkty o naturalnym smaku. Dodatkowo cukier nie jest zdrowy dla małych dzieci i może przyczyniać się do problemów z zębami.
Jeśli dziecko nie chce pić nieslodzonego naparu, lepiej nie zmuszać go do tego. Istnieją inne metody łagodzenia dolegliwości, które nie wymagają podawania herbat doustnie.
Który rumianek wybrać?
Na rynku dostępne są różne formy rumianku – od luźnego suszu po gotowe herbatki w saszetkach. Wybierając produkt dla niemowlęcia, należy kierować się przede wszystkim jakością. Najlepsze produkty znajdziemy w aptece, gdzie możemy poprosić farmaceutę o pomoc w wyborze.
Zwykły suszony rumianek apteczny jest całkowicie bezpieczny dla dzieci. Nie musimy kupować specjalnych, drogich herbat reklamowanych jako przeznaczone dla niemowląt. Ważne, aby produkt pochodził z pewnego źródła i posiadał odpowiednie certyfikaty jakości. Zioła ekologiczne są szczególnie polecane, ponieważ ich uprawa odbywa się bez użycia pestycydów i sztucznych nawozów.
Warto zwrócić uwagę na skład gotowych herbat dla niemowląt. Niektóre produkty zawierają dodatki słodzące, aromaty czy inne składniki, które nie są potrzebne i mogą być wręcz szkodliwe. Najlepszy wybór to czysty rumianek bez żadnych dodatków.
Zastosowanie zewnętrzne rumianku
Rumianek nie musi być podawany wyłącznie doustnie. Stosowany zewnętrznie również przynosi wiele korzyści zdrowotnych i jest bezpieczniejszą opcją dla najmłodszych dzieci.
Kąpiele i kompresy
Dodawanie naparu z rumianku do kąpieli pomaga łagodzić różne dolegliwości skórne. Przygotowujemy mocniejszy napar – około 3-4 łyżki suszu na litr wody – a następnie wlewamy go do wanienki z wodą o temperaturze około 37 stopni Celsjusza. Taka kąpiel uspokaja podrażnienia, zmniejsza stany zapalne i przynosi ulgę w swędzeniu.
Kompresy z rumianku sprawdzają się przy lokalnych zmianach skórnych. Zwilżamy gazę lub czystą bawełnianą szmatkę w chłodnym naparze i przykładamy na miejsca objęte zmianami. Szczególnie pomocne jest to przy odparzeniach pieluchowych czy oparzeniach słonecznych.
Inhalacje
Przy katarze i innych problemach z oddychaniem można stosować inhalacje z parującego naparu. Przygotowujemy świeży, gorący napar i stawiamy go w bezpiecznej odległości od łóżeczka śpiącego dziecka. Maluch nie może mieć możliwości dosięgnięcia do naczynia z gorącym płynem.
Unoszące się do powietrza olejki eteryczne ułatwiają oddychanie i nawilżają błony śluzowe nosa. Metoda ta jest bezpieczniejsza niż klasyczne inhalacje nad garnkiem, które mogą grozić poparzeniem.
Czy rumianek może uczulać?
Mimo że rumianek uchodzi za zioło bezpieczne, u niektórych osób może wywoływać reakcje alergiczne. Szacuje się, że około 2% populacji jest uczulona na rośliny z rodziny astrowatych, do której należy rumianek. Objawy alergii mogą obejmować wysypkę, swędzenie skóry, zaczerwienienie czy obrzęk.
Przy pierwszym zastosowaniu rumianku należy szczególnie uważnie obserwować reakcję dziecka. Jeśli pojawią się jakiekolwiek niepokojące objawy, trzeba natychmiast przerwać stosowanie naparu. W przypadku poważniejszych reakcji, takich jak trudności w oddychaniu czy obrzęk twarzy, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub pogotowiem.
Bezpieczniej jest najpierw przetestować rumianek zewnętrznie, zanim podamy go dziecku do picia. Można nałożyć niewielką ilość naparu na wewnętrzną stronę przedramienia malca i obserwować przez kilka godzin, czy nie pojawi się reakcja.
Przeciwwskazania do stosowania
Chociaż rumianek jest naturalnym środkiem, istnieją sytuacje, w których nie powinno się go stosować. Przeciwwskazania dotyczą zarówno podawania doustnego, jak i zewnętrznego zastosowania.
Nie należy stosować rumianku w następujących przypadkach:
- stwierdzona uczulenie na rumianek lub inne rośliny z rodziny astrowatych,
- otwarte rany – rumianek jest bezpieczny tylko dla lekkich podrażnień skóry,
- wysoka gorączka – dotyczy kąpieli z dodatkiem rumianku, które mogą nasilić objawy,
- przyjmowanie niektórych leków – rumianek może wchodzić w interakcje z preparatami farmaceutycznymi.
Przed zastosowaniem rumianku u dziecka przyjmującego jakiekolwiek leki należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Niektóre substancje zawarte w rumianku mogą wpływać na działanie medykamentów.
Czy przemywać oczy rumiankiem?
Dawniej często stosowano napary z rumianku do przemywania oczu niemowląt, zwłaszcza gdy pojawiała się wydzielina czy zaczerwienienie. Obecnie jednak lekarze nie zalecają tej praktyki. Oczy noworodków i niemowląt są niezwykle delikatne, a stosowanie naparów ziołowych może przynieść więcej szkody niż pożytku.
Do pielęgnacji oczu dziecka należy używać wyłącznie przegotowanej wody lub soli fizjologicznej. Te środki są sterylne i nie niosą ryzyka wprowadzenia bakterii czy substancji drażniących. Jeśli u dziecka pojawią się objawy zapalenia spojówek, takie jak obfita wydzielina, zaczerwienienie czy obrzęk, trzeba niezwłocznie skontaktować się z lekarzem pediatrą zamiast stosować domowe metody leczenia.
Rumianek czy koper włoski?
Rodzice często zastanawiają się, które zioło będzie lepsze dla ich dziecka. Zarówno rumianek, jak i koper włoski wykazują podobne działanie na układ pokarmowy. Oba zmniejszają wzdęcia, łagodzą kolki i ułatwiają trawienie, dlatego wybór między nimi nie jest sprawą pierwszorzędnej wagi.
Koper włoski może być podawany już od drugiego tygodnia życia dziecka, co czyni go nieco bardziej uniwersalnym. Ma również działanie wykrztuśne, więc sprawdza się przy przeziębieniach. Rumianek natomiast charakteryzuje się silniejszym działaniem przeciwzapalnym i uspokajającym.
Dla urozmaicenia smaku można podawać te zioła naprzemiennie. Jeśli dziecko jest uczulone na jedno z nich, drugie może stanowić dobrą alternatywę. W razie wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem, który pomoże dobrać najbardziej odpowiednie zioło dla konkretnego dziecka.
Uwaga! Powyższy artykuł nie zastępuje porady medycznej i powinien być traktowany wyłącznie w celach informacyjnych. W przypadku jakichkolwiek pytań czy też problemów zdrowotnych, skontaktuj się ze specjalistą.
