Krostki na pupie u dziecka – diagnoza, leczenie

Krostki na pupie to problem, z którym boryka się wiele rodziców. Zmiany skórne w tej okolicy mogą mieć różne przyczyny – od niewielkich podrażnień po schorzenia wymagające konsultacji lekarskiej. Wczesne rozpoznanie problemu i właściwa pielęgnacja pomogą złagodzić objawy i przyspieszyć powrót do zdrowia.

Czym jest pieluszkowe zapalenie skóry?

U najmłodszych dzieci noszących pieluchy najczęstszą przyczyną zmian skórnych jest pieluszkowe zapalenie skóry (PZS). Dolegliwość ta dotyka większość niemowląt i noworodków w pierwszych miesiącach życia. Wilgoć, długotrwały kontakt z moczem i kałem oraz tarcie pieluszki o delikatną skórę tworzą idealne warunki do rozwoju stanu zapalnego.

Jak rozpoznać PZS?

Pierwsze objawy pieluszkowego zapalenia skóry pojawiają się w miejscach, gdzie pieluszka przylega do ciała. Dotyczą okolic narządów płciowych, pośladków, brzuszka oraz dolnej części plecków. Skóra staje się czerwona i podrażniona. Z czasem naskórek może zacząć się złuszczać.

W bardziej nasilonych przypadkach pojawiają się czerwone krostki, grudki lub pęcherzyki. Czasami dochodzi do powstawania nadżerek, które są szczególnie bolesne dla malucha. Dziecko z pieluszkowym zapaleniem skóry bywa rozdrażnione, płaczliwe i niechętne do przewijania.

Co wywołuje pieluszkowe zapalenie skóry?

Główną przyczyną PZS jest wilgoć utrzymująca się w okolicy pieluszki. Zbyt rzadkie zmiany pieluch nasilają problem. Mocz i kał zawierają substancje, które zmieniają pH naskórka dziecka, pozbawiając go naturalnych funkcji ochronnych. Dodatkowo mechaniczne pocieranie pieluszki o skórę pogarsza stan zapalny.

Warto wiedzieć, że niewłaściwa higiena również przyczynia się do rozwoju zmian. Zbyt intensywne pocieranie pupy podczas czyszczenia dodatkowo drażni skórę. Lepiej sprawdza się delikatne przemywanie wodą lub użycie łagodnych chusteczek nawilżanych.

Inne przyczyny krostek u małych dzieci

Oprócz pieluszkowego zapalenia skóry istnieje wiele innych czynników, które mogą wywoływać zmiany na pupie u niemowląt i małych dzieci. Rozpoznanie konkretnej przyczyny pozwala dobrać właściwą metodę postępowania.

Potówki

Małe krostki przypominające drobne pęcherzyki tuż pod naskórkiem to zazwyczaj potówki. Powstają w wyniku nadmiernego pocenia się dziecka. Problem nasila się podczas upałów, gdy dziecko nosi zbyt ciepłe ubrania lub syntetyczną bieliznę, która nie pozwala skórze oddychać.

Potówki najczęściej pojawiają się w miejscach, gdzie skóra się zagina lub ma utrudniony dostęp powietrza. Oprócz pośladków mogą występować w pachwinach czy fałdkach na udach.

Alergie kontaktowe

Delikatna skóra dziecka łatwo reaguje na substancje drażniące. Wysypka alergiczna może być odpowiedzią organizmu na nowy proszek do prania, płyn do zmiękczania tkanin czy pieluchy innej marki. Czasami przyczyną są kosmetyki – kremy, oliwki lub chusteczki nawilżane.

Alergia kontaktowa objawia się zaczerwienieniem, drobnymi krostkami i świądem. Skóra może być sucha, łuszcząca się i popękana. W cięższych przypadkach pojawiają się pęcherzyki wypełnione płynem, charakterystyczne dla egzemy.

Zmiana detergentu lub kosmetyków pielęgnacyjnych często prowadzi do szybkiej poprawy stanu skóry, jeśli przyczyną wysypki była alergia kontaktowa.

Krostki na pupie u starszych dzieci

U dzieci, które nie noszą już pieluszek, przyczyny powstawania krostek na pośladkach są nieco inne. Warto zwrócić uwagę na kilka możliwych czynników wywołujących problemy ze skórą w tej okolicy.

Syntetyczna bielizna

Majtki wykonane z poliestru lub zawierające duży dodatek syntetyku utrudniają odprowadzanie wilgoci i nie pozwalają skórze oddychać. Prowadzi to do nadmiernego pocenia się i tworzenia środowiska sprzyjającego namnażaniu bakterii. W efekcie pojawiają się zaczerwienienia i krostki.

Problem nasila się szczególnie latem oraz u dzieci aktywnych fizycznie, które dużo się pocą. Warto zastąpić syntetyczną bieliznę ubraniami ze 100% bawełny, które są przewiewne i chłoną wilgoć.

Siedzący tryb życia

Długie siedzenie przed komputerem czy telewizorem sprzyja powstawaniu zmian skórnych na pośladkach. Skóra cały czas pozostaje przyciśnięta, nie ma dostępu do powietrza i bardziej się poci. Wszystko to stwarza warunki do powstawania wyprysk i krost.

Dodatkowo tarcie o twardą powierzchnię krzesła drażni skórę. U niektórych dzieci dochodzi do zapalenia mieszków włosowych, co prowadzi do powstawania bolących pryszczy. Problem może również dotyczyć dzieci uprawiających jazda na rowerze przez dłuższy czas.

Trądzik u nastolatków

W okresie dojrzewania na pośladkach może pojawić się trądzik podobny do tego na twarzy. Nadmierna produkcja łoju przez gruczoły łojowe i zatykanie się porów prowadzi do powstawania zaskórników i krost ropnych. Takie zmiany występują częściej u chłopców niż u dziewcząt.

Trądzik na pupie może mieć postać drobnych czerwonych krost lub większych ropni. Zmiany często są skupione w jednym miejscu i mogą być bolesne przy dotyku.

Kiedy wysypka może oznaczać chorobę?

Niektóre zmiany skórne na pośladkach wymagają szczególnej uwagi, ponieważ mogą być objawem schorzenia wymagającego leczenia przez specjalistę. Warto poznać najważniejsze z nich.

Świerzb

Zakaźna choroba pasożytnicza wywołana przez świerzbowce objawia się intensywnym świądem, który nasila się w nocy. Zmiany skórne mają postać drobnych krostek, pęcherzyków i zadrapań powstałych w wyniku drapania. Mogą występować na pośladkach, w pachwinach, między palcami oraz w innych miejscach na ciele.

Świerzb przenosi się przez bezpośredni kontakt z osobą chorą lub przez wspólne użytkowanie ręczników i pościeli. Choroba wymaga leczenia preparatami przepisanymi przez dermatologa.

Choroba Schönleina-Henocha

To schorzenie dotyka głównie dzieci między drugim a dziesiątym rokiem życia. Przyczyny nie są w pełni poznane, ale choroba najczęściej pojawia się po przebytej infekcji – ospie wietrznej, zapaleniu oskrzeli czy innym zakażeniu.

Objawia się czerwonymi krostkami na pupie, nogach i stopach. Większość dzieci skarży się na ból w okolicach zmian skórnych. Mogą pojawić się także bóle brzucha i stawów. Chorobę leczy się objawowo, a rokowanie jest zazwyczaj pomyślne.

Infekcje wirusowe

Brodawki pojawiające się w okolicy narządów płciowych i na pośladkach mogą być objawem zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). U dzieci młodszych zmiany tego typu najczęściej są przenoszone z innych okolic ciała przez dotyk.

Opryszczka narządów płciowych również może zajmować okolice pośladków. Objawia się czerwoną, swędzącą wysypką i małymi bolesnymi pęcherzykami. Zmiany często rozprzestrzeniają się na okolice odbytu.

Jak leczyć krostki na pupie w domu?

W wielu przypadkach niewielkie zmiany skórne na pośladkach można skutecznie leczyć domowymi metodami. Podstawą jest właściwa pielęgnacja i wprowadzenie kilku prostych zmian w codziennych nawykach.

Pierwszym krokiem powinno być częstsze przewijanie dziecka noszącego pieluchy. Skóra musi mieć możliwość kontaktu z powietrzem, co przyspiesza regenerację. Warto stosować maści z tlenkiem cynku, które wysuszają krostki i tworzą barierę ochronną na skórze.

U starszych dzieci pomocna będzie zmiana detergentu do prania odzieży. Szczególnie jeśli wysypka pojawiła się niedługo po wprowadzeniu nowego produktu. Najlepiej wybierać płyny hipoalergiczne, przeznaczone dla dzieci.

Przydatne mogą okazać się następujące metody postępowania:

• dodawanie mąki ziemniaczanej do kąpieli – krochmal łagodzi świąd i wspomaga gojenie się skóry,
• stosowanie maści ichtiolowej na większe, podskórne zmiany – zmniejsza obrzęk i ułatwia wydostanie się ropy,
• delikatne peelingi enzymatyczne u starszych dzieci – pomagają usuwać martwy naskórek i zapobiegają zatykaniu się porów,
• używanie chusteczek nawilżanych z naturalnymi składnikami, takimi jak olej z oliwek,
• nakładanie kremów nawilżających zawierających mocznik przy zbyt suchej, rogowaciejącej skórze.

Bardzo ważna jest zmiana bielizny na wykonaną ze 100% bawełny. Naturalne tkaniny pozwalają skórze oddychać i zapobiegają nadmiernemu poceniu się. Majtki powinny być codziennie zmieniane na świeże.

W przypadku trądziku na pośladkach warto zastosować preparaty zawierające kwas salicylowy, który wysusza wypryski. Pomocne mogą być również kosmetyki antybakteryjne do mycia skóry. Nie należy natomiast stosować tłustych balsamów, które mogą dodatkowo zatykać pory.

Właściwa higiena okolic intymnych jest podstawą leczenia krostek na pupie – należy myć dziecko delikatnie, bez intensywnego pocierania, najlepiej łagodnymi, hipoalergicznymi środkami.

Kiedy udać się do lekarza?

Nie wszystkie zmiany skórne można leczyć samodzielnie w domu. W niektórych sytuacjach konieczna jest pomoc specjalisty – pediatry lub dermatologa.

Wizyta u lekarza jest niezbędna, gdy zmiany skórne szybko się rozprzestrzeniają i zajmują coraz większe obszary ciała. Również pojawienie się nadżerek, głębokich ran czy dużych ropni wymaga konsultacji medycznej. Takie objawy mogą świadczyć o zakażeniu bakteryjnym lub grzybiczym wymagającym zastosowania antybiotyków lub innych specjalistycznych leków.

Do lekarza należy udać się również wtedy, gdy towarzyszą inne niepokojące objawy:

• gorączka powyżej 38 stopni Celsjusza,
• ogólne osłabienie i złe samopoczucie dziecka,
• biegunka lub wymioty,
• intensywny ból w okolicy zmian skórnych,
• wysypka nie ustępuje pomimo domowego leczenia przez kilka dni.

Wizyta u dermatologa jest wskazana także wtedy, gdy zmiany mają nietypowy charakter – są bardzo rozległe, tworzą dziwne wzory lub przypominają brodawki. Specjalista przeprowadzi dokładną diagnostykę i ustali przyczynę problemu.

W przypadku zakażenia bakteryjnego lekarz może przepisać antybiotyki do stosowania miejscowego, takie jak klindamycyna. Przy bardziej nasilonym trądziku stosuje się retinoidy lub preparaty zmniejszające produkcję łoju. Czasami konieczna jest terapia doustna.

Jak zapobiegać powstawaniu wysypki?

Profilaktyka jest zawsze lepsza niż leczenie. Kilka prostych zasad pomoże uniknąć problemów ze skórą na pośladkach u dziecka.

U niemowląt najważniejsze jest częste przewijanie i niedopuszczanie do długotrwałego kontaktu skóry z wilgotną pieluszką. Po każdym przewinięciu warto zostawić maluszka na chwilę bez pieluszki, aby skóra mogła oddychać. Podczas mycia pupy należy używać delikatnych środków hipoalergicznych lub zwykłej wody.

Starsze dzieci powinny nosić przewiewną bielizną z naturalnych materiałów. Syntetyczne tkaniny lepiej ograniczyć do minimum. Warto również zadbać o to, aby dziecko nie przebywało zbyt długo w pozycji siedzącej – regularne przerwy na ruch pomogą zapobiec podrażnieniom skóry.

Dieta również ma znaczenie. Nadmiar cukrów prostych, tłuszczów nasyconych i wysoko przetworzonych produktów zwiększa ryzyko problemów ze skórą, w tym trądziku. Warto wzbogacić jadłospis dziecka o warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty oraz źródła witamin A, D, E i cynku, które wspierają zdrowie skóry.

Istotna jest również właściwa higiena po aktywności fizycznej. Dziecko po zajęciach sportowych czy zabawie na powietrzu powinno szybko przebrać się w suche ubranie i wymyć miejsca szczególnie narażone na pocenie się.

Pamiętajmy też o regularnym peelingowaniu skóry u starszych dzieci – delikatne złuszczanie martwego naskórka zapobiega zatykaniu się porów. Można stosować gotowe preparaty lub domowe peelingu, na przykład z drobnej soli morskiej zmieszanej z oliwą.

Uwaga! Powyższy artykuł nie zastępuje porady medycznej i powinien być traktowany wyłącznie w celach informacyjnych. W przypadku jakichkolwiek pytań czy też problemów zdrowotnych, skontaktuj się ze specjalistą.